“ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಮನ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಚಾರ ಬಂದಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ನೀವೇ ದೊಡ್ಡವರು ಎನ್ನುವ ಭಾವನೆ ಜನರಲ್ಲಿದೆ…” ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ (ಮಧ್ವ) ಸಮುದಾಯದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಭೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಪ್ರಲ್ಹಾದ್ ಜೋಶಿ (Pralhad Joshi) ಅವರು ಆಡಿದ ಈ ಮಾತುಗಳು ಸದ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಹಾಗೂ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಈಡುಮಾಡಿವೆ. ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಧಾರಸ್ತಂಭವಾಗಿರುವ ‘ಸಂವಿಧಾನ’ ಹಾಗೂ ‘ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ಗಿಂತ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳೇ ಮೇಲು ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥ ಧ್ವನಿಸುವ ಈ ಹೇಳಿಕೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಬೇಕಾದ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ಒಬ್ಬ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರೇ ಇಂತಹ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನದ ಪರಮಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಣ್ಣದಾಗಿಸುವಂತೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದು ಎಷ್ಟು ಸರಿ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ಈಗ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ.
ಹೇಳಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ವೈರಲ್ ಆಗಿರುವ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಲ್ಹಾದ್ ಜೋಶಿ (Pralhad Joshi) ಅವರು ಮಧ್ವ ಸಮುದಾಯದ ಮಠಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ಗುರುಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ರಕ್ಷಣೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಜನರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೋರ್ಟ್ಗಳಿಗಿಂತ ಧರ್ಮಗುರುಗಳ ಸ್ಥಾನ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಮೂಲಗಳು “ಇದು ಕೇವಲ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗೌರವದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಮಾತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ನಿಂದಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿರಲಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ, ಕಾನೂನಿನ ಆಡಳಿತವಿರುವ (Rule of Law) ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ‘ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕಿಂತ ಧರ್ಮವೇ ಮೇಲೆಂಬ ಭಾವನೆ ಜನರಲ್ಲಿದೆ’ ಎಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶಯಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ.
ಇಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದ ‘ರಾಷ್ಟ್ರಭಕ್ತಿ’ಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ಯಾವಾಗಲೂ ದೇಶ, ರಾಷ್ಟ್ರಭಕ್ತಿ, ಸಂವಿಧಾನದ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಪಾಲನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಸಂಘಪರಿವಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಲ್ಹಾದ್ ಜೋಶಿ (Pralhad Joshi) ಅವರ ಹೇಳಿಕೆ ನುಂಗಲಾರದ ತುತ್ತಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
- ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ನಿಲುವು: ಭಾರತದಂತಹ ಬಹುಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನವೇ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಗ್ರಂಥ. ಇಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಾನೂನಿಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಕಲ್ಪಿಸಿದರೆ, ಅದು ದೇಶದ ಏಕತೆಗೆ ಭಂಗ ತರುತ್ತದೆ.
- ದ್ವಿಮುಖ ನೀತಿಯ ಆರೋಪ: ಇದೇ ರೀತಿಯ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಬೇರೆ ಸಮುದಾಯದ ಮುಖಂಡರು ನೀಡಿದ್ದರೆ ಇಡೀ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗ ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿಯೇ ಎದ್ದಿದೆ.
ಪ್ರಲ್ಹಾದ್ ಜೋಶಿ ಅವರ ‘ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ’ ಮತ್ತು ದ್ವಿಮುಖ ನೀತಿ
ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರಾಗಿ, ಸಂವಿಧಾನದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅಧಿಕಾರ ಹಿಡಿದ ಪ್ರಲ್ಹಾದ್ ಜೋಶಿ ಅವರಂತಹ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರಿಂದ ಇಂತಹದೊಂದು ಹೇಳಿಕೆ ಹೊರಬಂದಿರುವುದು ಅವರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಜೋಶಿ ಅವರು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪಕ್ಷದ ಮುಖಂಡರಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಇಡೀ ದೇಶದ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಬೇಕಾದ ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗ. ಇಂತಹ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೋರ್ಟ್ಗಿಂತ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಧರ್ಮಗುರುಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳೇ ಮಿಗಿಲು ಎಂದು ವಾದಿಸುವುದು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಅಪಕ್ವತೆ ಹಾಗೂ ಓಲೈಕೆಯ ರಾಜಕಾರಣವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸ್ವ-ಸಮುದಾಯದವರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಲು ಅವರು ದೇಶದ ಪರಮೋಚ್ಛ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಗೌಣವಾಗಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಘಟನೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ.
ಯಾವಾಗಲೂ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ‘ದೇಶಭಕ್ತಿ’ ಮತ್ತು ‘ಸಂವಿಧಾನದ ಪಾಠ’ ಮಾಡುವ ಪ್ರಲ್ಹಾದ್ ಜೋಶಿ ಅವರು, ತಮಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕಿಂತ ಧರ್ಮವೇ ಮೇಲು ಎನ್ನುವ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವುದು ಅವರ ದ್ವಿಮುಖ ನೀತಿಯ ಅತಿರೇಕವಾಗಿದೆ. ಕಾನೂನಿನ ಆಡಳಿತ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ಎಂದು ಅಬ್ಬರಿಸುವ ಜೋಶಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಸೌಮ್ಯವಾದಿ ಕೇಸರಿ ಪಡೆ, ತಮ್ಮದೇ ಸಚಿವರ ಈ ಸಂವಿಧಾನ ವಿರೋಧಿ ಧೋರಣೆಯ ನಡೆಗೆ ಮೌನ ಶರಣಾಗಿರುವುದು ಇವರ ‘ರಾಷ್ಟ್ರಭಕ್ತಿ’ಯ ಅಸಲಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡಿದೆ. ಸ್ವಯಂ ಘೋಷಿತ ದೇಶಭಕ್ತರ ಈ ನಡೆ ಕೇವಲ ಆತ್ಮವಂಚನೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೂಲಬೇರಿಗೇ ಕೊಡಲಿ ಪೆಟ್ಟು ನೀಡುವಂತಹದ್ದಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಧಾರವಾಡ ಧಗಧಗ: ಜಗ್ಗದ ಜೋಶಿ-ಬಗ್ಗದ ಬೆಲ್ಲದ್! ‘ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಾಲಿಕೆ’ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಯಿತೇ?
‘ಇದೇ ಮಾತನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮುಖಂಡರು ಹೇಳಿದ್ದರೆ?’: ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ನೇರ ಪ್ರಶ್ನೆ
ಪ್ರಸ್ತುತ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ—“ಇದೇ ಮಾತನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಅಥವಾ ಇತರ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯದ ಮುಖಂಡರೊಬ್ಬರು ಹೇಳಿದ್ದರೆ ಏನಾಗುತ್ತಿತ್ತು?”
1. ‘ದೇಶದ್ರೋಹ’ದ ಪಟ್ಟ: ಒಂದು ವೇಳೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ನಾಯಕರೊಬ್ಬರು “ನಮಗೆ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕಿಂತ ಶರಿಯತ್ ಕಾನೂನೇ ಮೇಲು ಅಥವಾ ಕೋರ್ಟ್ಗಿಂತ ನಮ್ಮ ಧರ್ಮಗುರುಗಳೇ ದೊಡ್ಡವರು” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರೆ, ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ‘ದೇಶದ್ರೋಹಿ’ ಅಥವಾ ‘ಸಂವಿಧಾನ ವಿರೋಧಿ’ ಎಂಬ ಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
2. ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಅಬ್ಬರ (Media Trial): ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ದೃಶ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು (Godi Media) ದಿನಗಟ್ಟಲೆ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಆ ಸಮುದಾಯದ ದೇಶಭಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಅರಚಾಡಲು ಶುರು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು.
3. ಸಂಘಪರಿವಾರದ ಪ್ರತಿಭಟನೆ: ಇಂತಹ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕೇಸರಿ ಪಡೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಬೀದಿಗಿಳಿದು ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಆದರೆ, ಈಗ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಭಾವಿ ಸಚಿವರೇ ಇಂತಹ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದಾಗ ಅದೇ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘಪರಿವಾರ ಮೌನ ವಹಿಸಿರುವುದು ಅಥವಾ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೇಳಿಕೆಯಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಅವರ ದ್ವಿಮುಖ ನೀತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಟೀಕೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಸಂವಿಧಾನದ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿ
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಮುನ್ನುಡಿಯೇ (Preamble) “ನಾವು ಭಾರತದ ಪ್ರಜೆಗಳು…” ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗಿ ದೇಶದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನೂ ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಸಮಾನ ಎಂದು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಲ್ಲ.
- ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸೂತ್ರ: “ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿರಬಹುದೇ ಹೊರತು, ಅವು ದೇಶದ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.”
ಸಚಿವರ ಈ ಹೇಳಿಕೆಯು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಜನರಲ್ಲಿ “ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ತೀರ್ಪಿಗಿಂತ ಧರ್ಮಗುರುಗಳ ಆದೇಶಗಳೇ ಅಂತಿಮ” ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಸಂದೇಶವನ್ನು ರವಾನಿಸುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಧಾರವಾಡದ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಚೂರಿ ಹಾಕಿದ ಜೋಶಿ-ಬೆಲ್ಲದ್ ! ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಾಲಿಕೆ ಕನಸಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಗ್ರಹಣ, ರವಿ ಮಾಳಗೇರ ಕೆಂಡಾಮಂಡಲ!
ರಾಷ್ಟ್ರಭಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಗೌರವ
ರಾಷ್ಟ್ರಭಕ್ತಿ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಘೋಷಣೆಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಬಾರದು. ದೇಶದ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಅದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನ್ಯಾಯಾಂಗವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಭಕ್ತಿ.
ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಪ್ರಲ್ಹಾದ್ ಜೋಶಿ ಅವರ ಈ ಹೇಳಿಕೆ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ತಾರತಮ್ಯದ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವವರು ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಓಲೈಸುವ ಭರದಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನದ ಘನತೆಯನ್ನು ಕುಂದಿಸುವ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡುವುದು ಖಂಡನೀಯ. ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಉಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣದ ನಡುವೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಗೆರೆ ಇರಬೇಕು, ಮತ್ತು ಆ ಗೆರೆಯನ್ನು ಕಾಯುವ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇರಬೇಕು.
