Geopolitics: ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯದ ಚದುರಂಗದಾಟದಲ್ಲಿ ಗೆಳೆಯರು ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳು ಬದಲಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ, ಒಂದು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾದ ‘ಇಂಧನ’ದ ವಿಷಯ ಬಂದಾಗ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ನಡೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತವು ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಶಕಗಳಿಂದ ರಷ್ಯಾದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವು ಈಗ ಅಮೆರಿಕದ ಅತಿಯಾದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಪಲ್ಲಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಈ ಹಿಂದೆ ನಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ದರಕ್ಕೆ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ರಷ್ಯಾದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವು ಈಗ ಗಗನಕ್ಕೇರಿದೆ. ಇರಾನ್-ಇಸ್ರೇಲ್ ಯುದ್ಧದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕವು ನಮಗೆ ರಷ್ಯಾದಿಂದ ತೈಲ ಖರೀದಿಸಲು ‘ಅನುಮತಿ’ ನೀಡುವ ನಾಟಕವಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ರಷ್ಯಾ ಭಾರತಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಭಾರಿ ರಿಯಾಯಿತಿಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ ‘ಕಣ್ಣು ಕೆಂಪಾಗಿಸಿದೆ’.
ಭಾರತ-ರಷ್ಯಾ ಸ್ನೇಹದ ಸುವರ್ಣ ಯುಗ (1955 – 2022): ಕಷ್ಟಕಾಲದ ಬಂಧು
ಭಾರತ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಸ್ನೇಹ ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಭದ್ರಕೋಟೆಯಾಗಿತ್ತು.
- 1971ರ ಮಹತ್ವದ ವರ್ಷ: ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ವಿಮೋಚನಾ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪರವಾಗಿ ತನ್ನ 7ನೇ ನೌಕಾಪಡೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧ ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ, ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ನಿಂತಿದ್ದು ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ (ರಷ್ಯಾ). ಅಂದು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ಮಾಡಿಕೊಂಡ 20 ವರ್ಷಗಳ ‘ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ’ ಒಪ್ಪಂದವು ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿತ್ತು.
- ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ: ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಉಪಗ್ರಹ ‘ಆರ್ಯಭಟ’ವನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲು ನೆರವಾಗಿದ್ದು ರಷ್ಯಾ. ನಮ್ಮ ಸೇನೆಯ ಸುಖೋಯ್ ವಿಮಾನಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯವರೆಗೆ ರಷ್ಯಾ ನಮಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಅಮೆರಿಕವು ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಪರಮಾಣು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ನಂತರ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಿದಾಗಲೂ ರಷ್ಯಾ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತ್ತು.
ಉಕ್ರೇನ್ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಚೇತರಿಕೆ (2022 – 2024)
2022ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ-ಉಕ್ರೇನ್ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾದಾಗ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳು ರಷ್ಯಾದ ಮೇಲೆ ಆರ್ಥಿಕ ದಿಗ್ಬಂಧನ ಹೇರಿದವು. ಆಗ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಭಾರತವು ಅಮೆರಿಕದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿಯದೆ ರಷ್ಯಾದಿಂದ ತೈಲ ಖರೀದಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.
- ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಲಾಭ: 2022 ಮತ್ತು 2023ರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಗೆ ಸುಮಾರು $25 ರಿಂದ $30 ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ರಿಯಾಯಿತಿ (Discount) ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು.
- ಉಳಿತಾಯ: 2023ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಅಗ್ಗದ ದರದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಖರೀದಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 58,000 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಯಿಂದ 70,000 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿವರೆಗೆ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಉಳಿತಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿಡಲು ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬೆಲೆ ವಿಪರೀತ ಏರಿಕೆಯಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: KSRTC Federation: ಸಾರಿಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ‘ಅನಂತ’ ಹೋರಾಟದ ಪರ್ವಕ್ಕೆ ಈಗ ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯಕತ್ವದ ಬಲ
ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಮುನಿಸು (2024 – 2026)
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಅಮೆರಿಕದೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿದೆ. ‘ಕ್ವಾಡ್’ ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಹಲವು ರಕ್ಷಣಾ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ರಷ್ಯಾದ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.
- ಜಿ-7 ಮತ್ತು ಪ್ರೈಸ್ ಕ್ಯಾಪ್: ಅಮೆರಿಕ ನೇತೃತ್ವದ ಜಿ-7 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ರಷ್ಯಾದ ತೈಲಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಗೆ $60 ಮಿತಿ ಹೇರಿದವು. ಭಾರತವು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರೂ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಗೆ ಹೆದರಿ ರಷ್ಯಾದ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಬಂದರುಗಳಿಗೆ ಬರಲು ಬಿಡದೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮ ಪಾಲಿಸಲು ಶುರು ಮಾಡಿತು.
- ಅಮೆರಿಕ ಸ್ನೇಹದ ಬೆಲೆ: ಅಮೆರಿಕದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೋದ ಭಾರತವು, ರಷ್ಯಾದ ‘ಸೋಕೋಲ್’ ಮತ್ತು ‘ಉರಲ್ಸ್’ ತೈಲದ ಖರೀದಿಯನ್ನು 2025ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿತು. 2026ರ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳ ವರದಿಯಂತೆ ರಷ್ಯಾ ತೈಲದ ಆಮದು ಕೇವಲ 19% ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ.
ಇರಾನ್-ಇಸ್ರೇಲ್ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಸಂಕಷ್ಟ (2026)
2026ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧ ಘೋಷಣೆಯಾದಾಗ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆ ಮಾರ್ಗಗಳು (Strait of Hormuz) ಬಂದ್ ಆದವು. ಆಗ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ತೈಲಕ್ಕೆ ಹಾಹಾಕಾರ ಶುರುವಾಯಿತು. ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತ ಮತ್ತೆ ರಷ್ಯಾದ ಕಡೆ ಮುಖ ಮಾಡಿತು.
- ನಾಟಕೀಯ ‘ಅನುಮತಿ’: ಮಾರ್ಚ್ 6, 2026 ರಂದು ಅಮೆರಿಕವು ಭಾರತಕ್ಕೆ ರಷ್ಯಾದಿಂದ ತೈಲ ಖರೀದಿಸಲು 30 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ‘ರಿಯಾಯಿತಿ’ (Waiver) ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಆದರೆ ಈ ಅನುಮತಿಯು ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವಂತಿದೆ.
- ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ: ಭಾರತವು ಅಮೆರಿಕದ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಯವಹರಿಸಲು ಹೋಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ರಷ್ಯಾ ಈಗ ಕಿಡಿಕಾರಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ $25-30 ರಿಯಾಯಿತಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ರಷ್ಯಾ, ಈಗ ಅದನ್ನು ಕೇವಲ $2 ರಿಂದ $3 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಅಮೆರಿಕದ ಸ್ನೇಹಕ್ಕಾಗಿ ಹಳೆಯ ಗೆಳೆಯನನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ನಾವು ಈಗ ಇಂಧನದ ಮೇಲೆ ದುಪ್ಪಟ್ಟು ಹಣ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Mahua Moitra: “ಕರ್ಮದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ”: ಓಂ ಬಿರ್ಲಾಗೆ ಮಹುವಾ ಮೋಯಿತ್ರಿ ಮಾರ್ಮಿಕ ಮಾತು
ಅಮೆರಿಕ ಸಹವಾಸದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಗುತ್ತಿರುವ ನಷ್ಟಗಳು
ಅಮೆರಿಕದ ಜೊತೆಗಿನ ಅತಿಯಾದ ನಂಟು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ವ್ಯೂಹಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕೆಲವು ಹಿನ್ನಡೆಗಳನ್ನು ತಂದಿದೆ:
- ಇಂಧನ ದರ ಏರಿಕೆ: ರಷ್ಯಾ ರಿಯಾಯಿತಿ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬೆಲೆ ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಗೆ $76 ರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಈ ಹಿಂದೆ $45-50 ಕ್ಕೆ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದಿನಬಳಕೆ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
- ನಂಬಿಕಸ್ತ ಗೆಳೆಯನ ಕಳತ: ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ರಷ್ಯಾ, ಈಗ ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒಲವು ತೋರಲು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ನೀತಿಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ.
- ಅಮೆರಿಕದ ಸ್ವಾರ್ಥ: ಅಮೆರಿಕವು ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತವನ್ನು ಒಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದೆಯೇ ಹೊರತು, ರಷ್ಯಾದಂತೆ ಭರವಸೆಯ ಮಿತ್ರನಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದರಿಂದ ಭಾರತವು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕ ತಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದೆ.
ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಒಂದು ನೋಟ
- 2023 (ಹಳೆಯ ಸ್ನೇಹ)- $25 – $30 (ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಗೆ) 40% – 42%
- 2026 (ಅಮೆರಿಕ ಪ್ರಭಾವ)- $2 – $4 (ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಗೆ) 19% ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆ
ಭಾರತವು ತನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಭಾರತವು ಅಮೆರಿಕದತ್ತ ಅತಿಯಾಗಿ ವಾಲಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ‘ಅಮೆರಿಕ ನಂಟು’ ನಮಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನೀಡಬಹುದು, ಆದರೆ ರಷ್ಯಾದಂತಹ ‘ಕಷ್ಟಕಾಲದ ಗೆಳೆಯ’ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಅಗ್ಗದ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇಂದು ನಾವು ಇಂಧನಕ್ಕಾಗಿ ಪಾವತಿಸುತ್ತಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ದರವೇ ಅಮೆರಿಕದ ಸ್ನೇಹಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ತೆರುತ್ತಿರುವ ಬೆಲೆಯಾಗಿದೆ.
