West Bengal: ಬಿಜೆಪಿಯ ‘SIR ಕುತಂತ್ರ’ ಮತ್ತು ‘ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪಕ್ಷಪಾತ’ಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾದ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ?

ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ (West Bengal) ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಹೊರಬಿದ್ದಿದ್ದು, ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಮತ್ತು ಕಳೆದ 15 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (TMC) ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ್ದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷಗಳ ಭದ್ರಕೋಟೆಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ (BJP) ಭೇದಿಸಿದೆ. ಮತ ಎಣಿಕೆಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬಿಜೆಪಿ 189 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿ ಬಹುಮತದ ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟಿದ್ದರೆ, ಟಿಎಂಸಿ ಕೇವಲ 99 ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕೇವಲ 1 ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದ್ದು, ಇತರರು 4 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದು ಬಿಜೆಪಿಯ ಭರ್ಜರಿ ಗೆಲುವು ಮತ್ತು ಟಿಎಂಸಿಯ ಧೂಳೀಪಟ ಎಂದು ಕಂಡರೂ, ಈ ಫಲಿತಾಂಶದ ಆಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶಯಗಳನ್ನೇ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡುವಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಆಟ ಅಡಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಬಲವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ಬಿಜೆಪಿಯ ಜಯದ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ “SIR ಕುತಂತ್ರ” ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ “ಟಿಎಂಸಿ ವಿರೋಧಿ ನಡೆ” ಹೇಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸೋಣ.

ಬಿಜೆಪಿಯ ಮಾಸ್ಟರ್ ಸ್ಟ್ರೋಕ್: SIR ಮೂಲಕ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಹರಣ

ಈ ಬಾರಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ (West Bengal) ಚುನಾವಣೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಆಘಾತಕಾರಿ ಮತ್ತು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಭಾರಿ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಗಳ ಅಳಿಸುವಿಕೆ (SIR – Suppression of Information/Identity and Removal). ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚರಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 89 ಲಕ್ಷ ಮತದಾರರನ್ನು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರ ಸರಿಸುಮಾರು 11.66 ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು 2021ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಟಿಎಂಸಿ ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಗೆಲುವಿನ ಅಂತರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾಗಿರುವುದು ಇದರ ಹಿಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಆಟವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಬಿಜೆಪಿಯು ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಅಕ್ರಮ ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತ್ತು. “ಅಕ್ರಮ ನುಸುಳುಕೋರರನ್ನು” ಹೊರಹಾಕಲು SIR ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕೇವಲ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮತದಾರರನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಟಿಎಂಸಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೋಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿದ್ದ ಬಡ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದ ಹಿಂದೂ ಮತದಾರರನ್ನೂ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಬಲವಾಗಿವೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ‘ಶುದ್ಧೀಕರಣ’ವು ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು ಮತ್ತು ಟಿಎಂಸಿಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿತು. ಇದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನೇ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ‘ಕುತಂತ್ರ’ ಎಂದು ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Davanagere by-election: ಅಂತರ ಕುಸಿತ, ಒಳಜಗಳ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಡಿಪಿಐ ಅಬ್ಬರದ ನಡುವೆ ‘ಕೈ’ ಭದ್ರಕೋಟೆ ಉಳಿದಿದ್ದು ಹೇಗೆ?

ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ: ಬಿಜೆಪಿಯ ‘ಪಾಲುದಾರ’ ಮತ್ತು ಟಿಎಂಸಿಯ ‘ಶತ್ರು’?

ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ (West Bengal) ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಟಿಎಂಸಿ ನಾಯಕರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧವನ್ನೇ ಸಾರಿದ್ದರು. ಆಯೋಗವು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಇಶಾರೆಯಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿಯ ಪರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿದ್ದವು. ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಕೇವಲ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಟಿಎಂಸಿ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವ ಒಂದು ಪಕ್ಷಪಾತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿತು ಎಂಬ ವ್ಯಂಗ್ಯದ ಮಾತುಗಳು ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.

ಮತದಾನದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ, ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳ ನಿಯೋಜನೆ, SIR ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಟಿಎಂಸಿ ನಾಯಕರ ವಿರುದ್ಧದ ಕ್ರಮಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗುವಂತೆ ಮತ್ತು ಟಿಎಂಸಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವಂತೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮತದಾನ ದಾಖಲಾದ ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ (ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಶೇ. 92.8 ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಶೇ. 91.47), ಈ ರೀತಿಯ ಪಕ್ಷಪಾತಿ ಧೋರಣೆಯು ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಬದಲಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಆಯೋಗದ ಈ ನಡೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶಯಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಚುನಾವಣೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Bagalkot By-Election: ಬಿಜೆಪಿ ಭದ್ರಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ‘ಕೈ’ ಮೇಲು; ಉಮೇಶ್ ಮೇಟಿ ಗೆಲುವಿನ ಹಿಂದಿದೆ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ-ಸತೀಶ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್!

ಹಿಂದುತ್ವದ ಧ್ರುವೀಕರಣ ಮತ್ತು ವೋಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಾಜಕಾರಣ

ಬಿಜೆಪಿಯು ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುತ್ವದ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು. “ಹಿಂದೂ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಾಯ್ ಬಾಯಿ” ಬದಲಿಗೆ “ಹಿಂದೂ ಹಿಂದೂ ಬಾಯ್ ಬಾಯ್” ಎನ್ನುವ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿತ್ತು. ಇದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಧ್ರುವೀಕರಣವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಬಿಜೆಪಿಯು ಟಿಎಂಸಿಯನ್ನು “ವೋಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಾಜಕಾರಣ” ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರೂ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಧರ್ಮದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಧ್ರುವೀಕರಣವು ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಹಿಂದೂ ಮತಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ SIR ಮೂಲಕ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ‘ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿದ’ ನಂತರ.

ಟಿಎಂಸಿಯ ಆಡಳಿತ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಸಂಘರ್ಷ

15 ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಆಡಳಿತದ ನಂತರ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ವಿರುದ್ಧ ಆಡಳಿತ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆ ಎದ್ದಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಕಾನೂನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆಯಂತಹ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಟಿಎಂಸಿಯಲ್ಲಿನ ಆಂತರಿಕ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರ ಬಿಜೆಪಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯು ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತ ನೀಡಿತು. ಬಿಜೆಪಿಯ ‘ಮೈಕ್ರೋ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್’ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯು ಈ ಆಡಳಿತ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಪರವಾಗಿ ತಿರುಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಹಿನ್ನಡೆ

ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಈ ಫಲಿತಾಂಶವು ಕೇವಲ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರ ಸೋಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇದು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ‘SIR ಕುತಂತ್ರ’ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪಕ್ಷಪಾತಿ ನಡೆಯು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಿದೆ. ಇದು ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಚುನಾವಣೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಬಂಗಾಳ ಈಗ ಹೊಸ ನಾಯಕತ್ವದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಈ ಗೆಲುವಿನ ಹಿಂದಿನ ‘ಕುತಂತ್ರ’ ಮತ್ತು ‘ಪಕ್ಷಪಾತ’ವು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಕಳವಳವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಇದು ಬಂಗಾಳದ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಯುಗದ ಆರಂಭ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಬದಲಿಗೆ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಹರಣದ ಯುಗ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.