High Court: ಸಿಬಿಐಗೆ ಎದುರಾಗುತ್ತಾ ಕಾನೂನಿನ ಸಂಕಷ್ಟ? ‘ಹಳೆಯ ವೈನ್’ ಹೊಸ ಬಾಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಬೀತಾಯ್ತೇ?

High Court: ಯೋಗೇಶಗೌಡ ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣವು (Yogesh Gowda murder case) ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಗೊಂದಲಮಯ ಪ್ರಕರಣವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ವಿನಯ್ ಕುಲಕರ್ಣಿ (Vinay Kulkarni) ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವರಿಗೆ ಕೆಳಹಂತದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವಿಧಿಸಿದ ಶಿಕ್ಷೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದೀಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವಾದ-ಪ್ರತಿವಾದಗಳು, ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿವೆ. ಸಿಬಿಐ (CBI) ಪರ ವಕೀಲರ ವಾದ ಮತ್ತು ಆರೋಪಿಗಳ ಪರ ವಕೀಲರು ಮಂಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಸತ್ಯಾಂಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷ, ಪ್ರಕರಣದ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಹಲವು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದೆ.

ಸಿಬಿಐನ ವಾದ: ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿದ ಹತಾಶೆ?

ಇಂದಿನ ಹೈಕೋರ್ಟ್ (High Court) ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಬಿಐ ಪರವಾಗಿ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲ ಎಸ್.ವಿ. ರಾಜು (S.V. Raju), ಪ್ರಕರಣದ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾನೂನಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು. ಆರೋಪಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮೇಲಿರುವ ಹಳೆಯ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ (Supreme Court)ನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಂತೆ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದರು.

ಈ ವಾದದ ಮರ್ಮವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಸಿಬಿಐ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಲು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳ ಮೊರೆ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ರಕ್ಷಣಾ ತಂಡದ ವಾದ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮುನಿಶ್ ತೀರ್ಪು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸಿಬಿಐ, ಆರೋಪಿಗಳ ಜಾಮೀನು ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆರೋಪವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಆರೋಪಿಗಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಲೋಪಗಳನ್ನೇ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: High Court: ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟೆಡ್ ತನಿಖೆ, ಸಿಸಿಟಿವಿ ಗೊಂದಲದ ದಾಖಲೆಗೆ ಚಾಟಿ! ‘ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತ’ ಚಾರ್ಜ್‌ಶೀಟ್ ಮುಖವಾಡ ಕಳಚಿದ ಸಿ.ವಿ. ನಾಗೇಶ್!

ರಕ್ಷಣಾ ತಂಡದ ವಾದ: ಸಿಬಿಐ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ‘ಕಟ್ಟುಕಥೆ’ಗಳ ಪರ್ವತ

ಹೈಕೋರ್ಟ್ (High Court)ನಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ ವಿನಯ್ ಕುಲಕರ್ಣಿ ಅವರ ಪರವಾಗಿ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲ ಸಿ.ವಿ. ನಾಗೇಶ್ (C.V. Nagesh) ಅವರು, ಸಿಬಿಐ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದು ತನ್ನ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಪುರಾವೆಗಳ ಸಮೇತ ತೆರೆದಿಟ್ಟರು.

ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ವಾದದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ಇಂತಿವೆ:

• ಮರುತನಿಖೆಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನಿನ ಉಲ್ಲಂಘನೆ: ಸಿಬಿಐಗೆ ದೊರೆತಿದ್ದು ‘ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತನಿಖೆ’ಯ ಅಧಿಕಾರ ಮಾತ್ರ. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವುದು ಸಂಪೂರ್ಣ ‘ಮರುತನಿಖೆ’ (Re-investigation). ಒಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಜ್‌ಶೀಟ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಇಡೀ ಪ್ರಕರಣವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿ ಹೊಸ ಆರೋಪಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದದ್ದು. ಇದನ್ನು ವಕೀಲ ನಾಗೇಶ್ ಅವರು “ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ದುರ್ಬಳಕೆ” ಎಂದು ಬಲವಾಗಿ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
• ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು: ಸಿಬಿಐ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಅಸಹಜವಾಗಿವೆ. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲೇ ಇಲ್ಲದ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು (Motive) ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಕಲಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಆರೋಪಿಗಳ ಪರ ವಕೀಲರ ವಾದ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಸಭೆಯಂತಹ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಕೊಲೆಯ ಪ್ರೇರಣೆ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸುವ ಸಿಬಿಐನ ತರ್ಕ, ತನಿಖೆಯ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತಿದೆ.
• ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ತಿರುಚುವಿಕೆ: ಸಿಬಿಐ ತನ್ನ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರುವ ಹಲವು ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ. ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಬೆದರಿಸಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಪಡಿಸಿ ಪಡೆದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ ಎಂದು ಮಂಡಿಸುವುದು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಸರಿ? ಎಂಬುದು ನಾಗೇಶ್ ಅವರ ವಾದದ ತಿರುಳು.

ನ್ಯಾಯದ ತಕ್ಕಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಬಿಐನ ವೈಫಲ್ಯ

ಯೋಗೇಶಗೌಡ ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣವು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಸಿಬಿಐ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಾಗ, ಸತ್ಯ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇತ್ತು. ಆದರೆ, ಸಿಬಿಐನ ಈ ಅಸಂಗತ ತನಿಖೆಯು ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವ ಬದಲು, ಗೊಂದಲವನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಿಬಿಐ ತಂದಿರುವ 88ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳು, ಈ ಪ್ರಕರಣವು ತನಿಖೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ ದಿಕ್ಕು ತಪ್ಪಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ.

ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬುದ್ಧವಾಗಿ ಮತ್ತು ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ವಾದ ಮಂಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಿ.ವಿ. ನಾಗೇಶ್ ಅವರ ತಂಡ, ಸಿಬಿಐನ ಪ್ರತಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿಯೇ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆರೋಪವು ಸಂದೇಹಾತೀತವಾಗಿ ಸಾಬೀತಾಗಬೇಕು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ, ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳೇ ಸಂದೇಹದ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿವೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೆಳಹಂತದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದೇ ಈಗಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: High Court: ಸಿಬಿಐ ತನಿಖೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಗೆ ಸವಾಲು? ಆಯುಧ, ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ವಿವಾದದ ಅಸಲಿ ಸತ್ಯ ಇಲ್ಲಿದೆ..!

ಕಾನೂನಿನ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ನಿರೀಕ್ಷೆ

ಇಂದು ಎಸ್.ವಿ. ರಾಜು ಅವರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಆಕ್ಷೇಪಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಕಂಡರೂ, ಅವು ಸತ್ಯದ ಮುಂದೆ ನಗಣ್ಯ. ಕಾನೂನು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಸೆಕ್ಷನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲ; ಅದು ನ್ಯಾಯದ ಅನ್ವೇಷಣೆ. ಒಂದು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಳಸಿ, ಸುಳ್ಳಿನ ಮೇಲೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಕಟ್ಟಲು ಹೊರಟರೆ, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅದನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಬೇಕಿದೆ.

ವಿನಯ್ ಕುಲಕರ್ಣಿ ಅವರು ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಪಾಯವೇ ಇಲ್ಲದ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು, ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬುದು ರಕ್ಷಣಾ ವಕೀಲರ ವಾದದಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು, ಇದೀಗ ಸಿಬಿಐನ ಈ ‘ಕಾನೂನಿನ ನಾಟಕ’ ಅಂತ್ಯವಾಗಿ, ಸತ್ಯದ ವಿಜಯವಾಗುವುದನ್ನು ನೋಡಲು ಕಾತರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ರಾಜಕೀಯ ದಾಳಗಳಾಗಬಾರದು. ಕಾನೂನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ. ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ತಿರುಚುವ, ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಇದೀಗ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿನ ಈ ಲೋಪಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ, ಯಾರಿಗೂ ಅನ್ಯಾಯವಾಗದಂತೆ ತೀರ್ಪು ನೀಡಲಿದೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯಿದೆ. ಸತ್ಯ ಯಾವಾಗಲೂ ಸುಳ್ಳಿನ ಮುಖವಾಡವನ್ನು ಹರಿದು ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ಬಂದಾಗ, ಸಿಬಿಐನ ತನಿಖೆಯ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಜಗತ್ತಿಗೆ ತಿಳಿಯಲಿದೆ.

ಈ ಲೇಖನವು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವಿಚಾರಣೆಯ ವರದಿ ಮತ್ತು ವಕೀಲರ ವಾದ-ಪ್ರತಿವಾದಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ದ್ವೇಷದ ಬರಹವಲ್ಲ. ಪ್ರಕರಣವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ (Sub-judice), ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಂಗವೇ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.