Caste Politics: ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಚರ್ಚೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ‘ಚಿತ್ರಗಳ ರಾಜಕಾರಣ’ (Photo Politics) ಜೋರಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಫೋಟೋವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅದಕ್ಕೆ ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಬಣ್ಣ ಬಳಿದು, ಸತ್ಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿ ಜನರಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಬಿತ್ತುವ ಕೆಲಸ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಚಿತ್ರವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಂಸದ ತೇಜಸ್ವಿ ಸೂರ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಬಳಗ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಟೀಕೆಗಳು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಅದರ ಆಳದಲ್ಲಿ ಶತಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿರುವ ‘ಜಾತಿ ಅಹಂಕಾರ’ ಮತ್ತು ‘ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ’ ವಿಕೃತ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
ಸೌಜನ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ನಡುವೆ ಸತ್ಯ ಎಲ್ಲಿದೆ?
ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ಒಬ್ಬ ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಭೇಟಿ ಮಾಡುವುದು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ (Protocol). ಅಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯವರು ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ, ಬಂದವರು ಕೈಮುಗಿದು ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು ‘ಅಹಂಕಾರ’ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಎಷ್ಟು ಸರಿ? ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರು ಇಂದು ಎಪ್ಪತ್ತರ ಹರೆಯ ದಾಟಿದ ಹಿರಿಯರು. ವಯೋಸಹಜ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಸುದೀರ್ಘ ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡದ ನಡುವೆ ಕುಳಿತಿರುವಾಗ, ಬಂದವರು ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸುವುದು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಭಾಗವೇ ಹೊರತು ದೌರ್ಜನ್ಯವಲ್ಲ.
ಆದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರ ‘ಗೌರವ’ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರ ‘ಕುರ್ಚಿ’ಯನ್ನು ಗುರಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಒಬ್ಬ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದಿಂದ ಬಂದ ನಾಯಕ ಸತತ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದು ಒಂದು ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಇಂದಿಗೂ ಅರಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಸತ್ಯ. ಆ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಮಗಿಂತ ‘ಮೇಲಿನವರು’ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವವರಿಗೆ, ಆತ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಬೇರೆಯವರು ಅವರ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲುವುದು ಒಂದು ‘ಮಹಾಪರಾಧ’ವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
ಜಾತಿ ಅಹಂಕಾರದ ಗುಪ್ತ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ
ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವಾಗ ನಾವು ಸಂಸದ ತೇಜಸ್ವಿ ಸೂರ್ಯ ಅವರ ಭಾಷೆಯನ್ನೊಮ್ಮೆ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಅವರು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಬೇರೆ ಪಕ್ಷದ, ಬೇರೆ ಸಮುದಾಯದ ನಾಯಕರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಗ ಇವರು ಮೌನ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯವರ ನಡೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವರ ‘ಜಾತಿ ಗುರುತು’ ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟ.
ಮನುಧರ್ಮ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಯಾರ ಮುಂದೆ ಯಾರು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಯಾರು ನಿಲ್ಲಬೇಕು ಎಂಬ ಅಲಿಖಿತ ನಿಯಮಗಳಿವೆ. ಶೂದ್ರ ಅಥವಾ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದವರು ಎಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅವರು ನಮ್ರವಾಗಿಯೇ ಇರಬೇಕು, ಸದಾ ತಲೆಬಾಗಿಯೇ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ ನಡವಳಿಕೆಗೆ ಹೆಸರಾದವರು. ಅವರು ಯಾರ ಮುಂದೆಯೂ ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ತಲೆಬಾಗುವವರಲ್ಲ. ಇದನ್ನೇ ‘ದರ್ಪ’ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವ ಸಂಚು ಇಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ.
ಸಂಸದ ತೇಜಸ್ವಿ ಸೂರ್ಯ ಅವರ ಎಕ್ಸ್ ಪೋಸ್ಟ್:-
This picture says more than a thousand words.
It captures, in one frame, what our political culture has been reduced to.
A national icon like Venkatesh Prasad, a man who brought pride to India, whose spells against Pakistan are etched permanently in our collective memory, is… pic.twitter.com/pPdXfC0pci
— Tejasvi Surya (@Tejasvi_Surya) March 27, 2026
ಕ್ರೀಡಾಪಟುವನ್ನು ದಾಳವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು
ವೆಂಕಟೇಶ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು ಭಾರತದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಖಂಡನೀಯ. ಒಬ್ಬ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಪದಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿರುವುದು ಅಧಿಕೃತ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ. ಈ ಸೌಜನ್ಯದ ಭೇಟಿಯನ್ನು ‘ಬಲಿಪಶು’ ಎಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸುವುದು ಆಟಗಾರನಿಗೂ ಮಾಡುವ ಅವಮಾನ. ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬೇಳೆ ಬೇಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ಇಮೇಜ್ ಅನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ರಾಜಕಾರಣ.
ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷ
ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರ ವಿರೋಧಿಗಳು ಹೇಳುವಂತೆ ಇದು ‘ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ’ ಅಥವಾ ‘ಅಹಂಕಾರದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ’ ಖಂಡಿತ ಅಲ್ಲ. ಅಧಿಕಾರ ಎನ್ನುವುದು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಪ್ರತೀಕ. ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುವಾಗ ಗೌರವ ಸೂಚಿಸುವುದು ಆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಗೌರವವೇ ಹೊರತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಇದನ್ನು ‘ಅಹಂಕಾರ’ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸುವವರ ಉದ್ದೇಶ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರ ವರ್ಚಸ್ಸನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ‘ಕೀಳರಿಮೆ’ಯನ್ನು ಹಚ್ಚುವುದು.
“ನೋಡಿ, ಇವರು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಅಹಂಕಾರ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ” ಎಂಬ ಸುಳ್ಳು ಕಥನವನ್ನು (Narrative) ಕಟ್ಟುವುದು ಇವರ ಹಳೆಯ ಚಾಳಿ. ಈ ಮೂಲಕ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಆ ನಾಯಕನ ಬಗ್ಗೆ ತಪ್ಪು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮೂಡಿಸುವುದು ಇವರ ಗುರಿ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Soujanya Case: ’ಕೊಂದವರು ಯಾರು?’ ಆಂದೋಲನಕ್ಕೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಬಲ; ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ 74 ಸಾವುಗಳ ರಹಸ್ಯ ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತಾ ಸರ್ಕಾರ?
ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬೇಕಿದೆ ವೈಚಾರಿಕತೆ
ತೇಜಸ್ವಿ ಸೂರ್ಯ ಅವರಂತಹ ಯುವ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಂದ ಜನ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಪ್ರಗತಿಪರ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು. ಆದರೆ ಅವರು ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಜಾತಿವಾದಿ ಧೋರಣೆಗಳನ್ನು ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಮೂಲಕ ವೈಭವೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ದುರದೃಷ್ಟಕರ. ಒಬ್ಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಲೋವರ್ ಒಬಿಸಿ ಸಮುದಾಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯವರ ಮೇಲೆ ಈ ರೀತಿ ಕಾರಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಅವರ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿರುವ ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಸಮಾಜದ ಕಲ್ಪನೆಗಳೇ ಕಾರಣ ಎಂಬ ಗುರುಪ್ರಸಾದ್ (ನ್ಯಾಯಪಥ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರು) ಅವರ ಮಾತು ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸ್ತುತವೆನಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಧಿಕಾರ ಇರುವುದು ಜನರ ಸೇವೆಗೆ ಎಂಬುದು ಎಷ್ಟು ಸತ್ಯವೋ, ಆ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸುವವರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಸತ್ಯ. ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲೂ ಜಾತಿ, ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ನಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಧೋಗತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾರತವು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನಾವು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದ ಒಳಗಿನ ಜಾತಿವಾದಿ ಬೇರುಗಳು ಎಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರ ವಿರುದ್ಧದ ಈ ದಾಳಿ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯಲ್ಲ, ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ.
ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಬರಬೇಕಿರುವುದು ನಾಯಕರ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಇತರರನ್ನು ನೋಡುವ ನಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ. ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜಾತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತೇವೋ, ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಇಂತಹ ‘ವಿಕೃತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು’ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಜನರು ಇಂತಹ ಬಣ್ಣದ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಮಾರುಹೋಗದೆ, ಚಿತ್ರದ ಹಿಂದಿನ ನಿಜವಾದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಸತ್ಯ ಯಾವಾಗಲೂ ಚಿತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗಾಢವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
