ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ‘ಟೈಮ್’ (TIME) ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ‘ವಿಶ್ವದ 100 ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ’ ಪಟ್ಟಿಯು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಯಾರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ತೂಕವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಮಾಪಕದಂತಿದೆ. ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಿಂದ ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ (Narendra Modi) ಹೆಸರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವುದು ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದೆ. ಮೋದಿಯವರ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಇದನ್ನು ‘ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರ ಸಂಚು’ ಎಂದು ಕರೆದರೆ, ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು ಮೋದಿಯವರ ‘ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಧೋರಣೆ’ ಮತ್ತು ‘ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೈಫಲ್ಯ’ಕ್ಕೆ ಸಂದ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮಾಯವಾದ ಹೆಸರಿನ ಹಿಂದೆ ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ತಗುಲಿರುವ ಕಿಲುಬಿನ ಕಥೆಯಿದೆ.
ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮುಖವಾಡ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಸಮಾಧಾನ
ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು (Narendra Modi) ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ‘ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ತಾಯಿ’ (Mother of Democracy) ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಇಂದು ಕೇವಲ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ‘ವಿ-ಡೆಮ್’ (V-Dem) ಸಂಸ್ಥೆಯು ಭಾರತವನ್ನು ‘ಚುನಾಯಿತ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ’ ಎಂದು ಕರೆದಿರುವುದು ಮೋದಿಯವರ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿ.
- ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಗುಲಾಮೀಕರಣ: ಇಡಿ (ED), ಸಿಬಿಐ (CBI) ಮತ್ತು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ (IT) ಇಲಾಖೆಗಳು ಇಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಅವು ಸರ್ಕಾರದ ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನು ಮಟ್ಟಹಾಕುವ ‘ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ತ್ರ’ಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗಿವೆ. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರನ್ನು ಜೈಲಿಗಟ್ಟುವುದು ಅಥವಾ ಬೆದರಿಸಿ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ‘ವಾಷಿಂಗ್ ಮಷೀನ್’ ತಂತ್ರ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
- ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆ: ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ತಾಳಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕುಣಿಯುತ್ತಿರುವುದು ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮಾಪಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನ ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಟೈಮ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ನಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೇವಲ ಅಧಿಕಾರವನ್ನಲ್ಲ, ಆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವ ನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತವೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Delimitation: ದಕ್ಷಿಣದ ಮೇಲೆ ದಿಲ್ಲಿಯ ದರ್ಬಾರ್! ನಾವು 2ನೇ ದರ್ಜೆಯ ನಾಗರಿಕರೇ? – ಕೇಂದ್ರದ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಘರ್ಜನೆ
ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿಸಿದ ‘ಸೆನ್ಸಾರ್ಶಿಪ್’
ಒಬ್ಬ ನಾಯಕನ ಪ್ರಭಾವವು ಆ ದೇಶದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮೋದಿಯವರ (Narendra Modi) ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ವಿಶ್ವ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ 161ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ.
- ಡಿಜಿಟಲ್ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ: ಇತ್ತೀಚಿನ ಐಟಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಜೆಯನ್ನೂ ಗುರಿಯಾಗಿಸುತ್ತಿವೆ. ಎಕ್ಸ್ (Twitter) ಮತ್ತು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರವು ಕೇವಲ ತನ್ನ ಪರವಾದ ‘ಪ್ರಚಾರ’ (Propaganda) ಮಾತ್ರ ಜನರನ್ನು ತಲುಪುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
- ಗೋದಿ ಮೀಡಿಯಾ: ಪ್ರಮುಖವಾಹಿನಿಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತ ಭಕ್ತರಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಭಾರತದ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕೆಯಾಗಿದೆ. ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಮೇಲೆ ಯುಎಪಿಎ (UAPA) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿಡುವುದು ಮೋದಿಯವರ ವರ್ಚಸ್ಸನ್ನು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ‘ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ನಾಯಕ’ ಎಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ದಿವಾಳಿತನ ಮತ್ತು ‘ಕ್ರೋನಿ ಕ್ಯಾಪಿಟಲಿಸಂ’
ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಗಳು ಬಡವರನ್ನು ದಮನ ಮಾಡಿ ಶ್ರೀಮಂತರನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನಷ್ಟೇ ಹೊಂದಿವೆ. 80 ಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ ಉಚಿತ ರೇಷನ್ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ದೇಶದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವರ್ಗ ಬಡತನದ ಕೂಪದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ.
- ಅದಾನಿ-ಅಂಬಾನಿ ಸರ್ಕಾರ: ದೇಶದ ಬಂದರುಗಳು, ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಧಾರೆ ಎರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ‘ಕ್ರೋನಿ ಕ್ಯಾಪಿಟಲಿಸಂ’. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಭಾರತದ ಈ ಸೀಮಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
- ನಿರುದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ: ಯುವಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಫಲವಾಗಿರುವ ಸರ್ಕಾರ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಕೆರಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜನರ ಗಮನವನ್ನು ಬೇರೆಡೆ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಪೆಟ್ರೋಲ್, ಗ್ಯಾಸ್ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಬದುಕು ಹೈರಾಣಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: R.B. Thimmapur: ಅಬಕಾರಿ ಅಕ್ರಮದ ಉರುಳು! ಸಚಿವ ಗಾದಿಯಿಂದ ಸೀದಾ ಮನೆಗೆ? ತಿಮ್ಮಾಪುರ ಕುರ್ಚಿ ಅಲುಗಾಡಿಸಿದ ಹಗರಣ!
ಧಾರ್ಮಿಕ ಧ್ರುವೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಡಕು
ಮೋದಿಯವರ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಫಲತೆ ಎಂದರೆ ದೇಶದ ಒಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ಬಲಿಗೊಟ್ಟು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ‘ಹಿಂದೂತ್ವ’ದ ರಾಜಕಾರಣ. ಧರ್ಮದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಮಾಜವನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಅಧಿಕಾರ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಇಂದು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ.
- ದ್ವೇಷದ ರಾಜಕಾರಣ: ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಬುಲ್ಡೋಜರ್ ಕ್ರಮಗಳು, ಹಿಜಾಬ್ ಅಥವಾ ಹಲಾಲ್ನಂತಹ ವಿವಾದಗಳು ಭಾರತದ ‘ವಸುಧೈವ ಕುಟುಂಬಕಂ’ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಮಣ್ಣುಪಾಲು ಮಾಡಿವೆ. ಮಣಿಪುರ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಪ್ರಧಾನಿಯವರು ವಹಿಸಿದ ದೀರ್ಘ ಮೌನ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದ ಶೂನ್ಯತೆಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.
- ಮಣಿಪುರ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ: ಒಂದು ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ಹಿಂಸಾಚಾರ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಕಣ್ಣೀರು ಒರೆಸಲು ಸಮಯವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಧಾನಿ, ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಫೋಟೋ ಶೂಟ್ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಜಗತ್ತು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Bagalkot By-Election: 50:50 ಇದ್ದ ಫೈಟ್ ಈಗ 57:43! ಬಾಗಲಕೋಟೆ ‘ಬೇವರಿನ’ ಫಲಿತಾಂಶ- ಯಾರಿಗೆ ಜಯ? ಯಾರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ವನವಾಸ?
ಟೈಮ್ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದಿದ್ದೇಕೆ?
ಟೈಮ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ಭರವಸೆ’ ಮತ್ತು ‘ಧನಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆ’ಯನ್ನು ತರುವ ನಾಯಕರನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತದೆ. 2014ರಲ್ಲಿ ಮೋದಿಯವರು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಅವರಿಗೆ ಆ ಭರವಸೆಯಿತ್ತು. ಆದರೆ 10 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಅವರು ಕೇವಲ ಸ್ವಂತ ಇಮೇಜ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ (PR) ಮತ್ತು ವಿರೋಧಿಗಳ ದಮನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ನಾಯಕರಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ಅವರ “ಅತಿನಾಯಕತ್ವ” (Strongman image) ಇಂದು ದೌರ್ಬಲ್ಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ, ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹರಣ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯು ಅವರನ್ನು ‘ಪ್ರಭಾವಿ’ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಸಿದೆ. ಪ್ರಭಾವ ಎನ್ನುವುದು ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯಿಂದ ಬರುವುದಲ್ಲ, ಅದು ಜನರ ಸಬಲೀಕರಣದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮೋದಿಯವರ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿ ಸಾರುತ್ತಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಟೈಮ್ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಮೋದಿ ಹೆಸರು ಮಾಯವಾಗಿರುವುದು ಅವರ 10 ವರ್ಷಗಳ ಆಡಳಿತದ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಜಾಗತಿಕ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಒಳಗಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮರೆಮಾಚಬಹುದು, ಆದರೆ ಜಗತ್ತಿನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸದಾಕಾಲ ಮುಚ್ಚಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಈಗ ಬೇಕಿರುವುದು ಕೇವಲ ‘ವಿಶ್ವಗುರು’ ಎಂಬ ಪಟ್ಟವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಹಸಿದ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡುವ, ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮದವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ನಾಯಕತ್ವ. ಮೋದಿಯವರು ಈ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಎಡವಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
