ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಡಿಪಾಯ ನಿಂತಿರುವುದು ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ. ಶಾಸಕಾಂಗ, ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗಗಳ ನಡುವೆ ಜನರ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತು ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ‘ವಾಚ್ಡಾಗ್’ ಅಥವಾ ಕಾವಲು ನಾಯಿಯಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾದ್ದು ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ತಂಭವಾದ ಮಾಧ್ಯಮ (Media). ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ತಂಭ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗೆದ್ದಲು ಹಿಡಿದು ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಫೆಬ್ರವರಿ 2026ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆ ಒಂದು ಘಟನೆಯೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಹಿರಿಯ ವರದಿಗಾರರಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ “ನಿಮಗೆ ನಾಚಿಕೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲವೇ?” ಎಂದು ಚೀಮಾರಿ ಹಾಕಿದ್ದು, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕರಾಳ ಮತ್ತು ಮುಜುಗರದ ಕ್ಷಣವಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವ ಧೈರ್ಯ ಕಳೆದಿಕೊಂಡ ‘ಪಳಗಿದ’ Mediaಗಳು
ಒಬ್ಬ ಪತ್ರಕರ್ತನ ಬಲವಿರುವುದು ಆತ ಕೇಳುವ ನಿಷ್ಠುರವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ. ಆದರೆ, ಇಂದು ಪತ್ರಕರ್ತರು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದನ್ನೇ ಮರೆತುಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳದಂತೆ ‘ತರಬೇತಿ’ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ವಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರು ಮೈಕ್ ಹಿಡಿದು ಬಂದ ಪತ್ರಕರ್ತರನ್ನು ಕಂಡು, “ನೀವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆದವರಲ್ಲ, ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ನೆರೆದಿದ್ದ ವರದಿಗಾರರ ಮೌನವು ಎಂತಹ ಆಘಾತಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದರೆ, ಅದು ಅವರ ‘ಗುಲಾಮಗಿರಿ’ಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿನೆದುರು ಬೆತ್ತಲೆ ಮಾಡಿತು.
ಯಾವಾಗ ಪತ್ರಕರ್ತರು ತನ್ನ ವೃತ್ತಿ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗಲೂ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ, ಅಂದೇ ಆ ವೃತ್ತಿಯ ಅಂತ್ಯ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿರಿಯ ವರದಿಗಾರರು ಕೇವಲ ಆಜ್ಞಾಧಾರಕ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಂತೆ ತಲೆತಗ್ಗಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದ ದೃಶ್ಯವು, ಭಾರತದ ಮಾಧ್ಯಮ ರಂಗವು ಹೇಗೆ ತನ್ನ ಬೆನ್ನುಮೂಳೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿತು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಕಗ್ಗೊಲೆ! ಕಾಮುಕನಿಗೆ ಮೀಡಿಯಾ ಸಲಾಮು; ನೈತಿಕತೆ ಮಣ್ಣುಪಾಲು
‘ರಿಮೋಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್’ ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟೆಡ್ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಕರಾಳ ಮುಖ
ಇಂದಿನ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದ ಐಟಿ ಸೆಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಗಳಿಂದ ರವಾನೆಯಾಗುವ ‘ಅಜೆಂಡಾ’ಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಇಂದಿನ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವು ಹೇಗೆ ‘ರಿಮೋಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್’ ಮೂಲಕ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳೇ ಸಾಕ್ಷಿ:
- ಕೀವರ್ಡ್ಗಳ ಗುಲಾಮಗಿರಿ: ಸರ್ಕಾರವು ನೀಡುವ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪದ ಅಥವಾ ವಿಷಯವನ್ನೇ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ದಿನವಿಡೀ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಕಾಯಕವಾಗಿದೆ. ರೈತರ ನೋವು, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೊರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲು ಇವರಿಗೆ ಸಮಯವಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಬಿತ್ತುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನೇ ಇವರು ‘ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್’ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
- ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಇಂಟರ್ವ್ಯೂಗಳು: ಈ ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ಸಂದರ್ಶನಗಳು ಪತ್ರಕರ್ತರ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಪ್ರಧಾನಿ ಕಚೇರಿಯಿಂದಲೇ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು, ಅಲ್ಲೇ ನಡೆದ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲೇ ಎಡಿಟ್ ಆದ ‘ರೆಡಿ ಟು ಟೆಲಿಕಾಸ್ಟ್’ ಫೈಲ್ಗಳು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಎನ್ನಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಪ್ರಚಾರದ ವಿಡಿಯೋ ಎನ್ನಬೇಕೇ?
- ಅದೃಶ್ಯ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್: ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದ ಕೂಡಲೇ ಸಂಪಾದಕರ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್ಗಳಿಗೆ ಇಂದಿನ ಅಜೆಂಡಾ ಏನು ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಬರುತ್ತದೆ. ಯಾರನ್ನು ವೈಭವೀಕರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಯಾರನ್ನು ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ‘ಅತಿ’ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಛೀಮಾರಿ
ಜನರು ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು “ಮೋದಿ ಮೀಡಿಯಾ” ಅಥವಾ “ಗೋದಿ ಮೀಡಿಯಾ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಸುಮ್ಮನೆ ಅಲ್ಲ. ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಬಿಟ್ಟು, ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದೇ ಇಂದಿನ ಬಹುತೇಕ ನ್ಯೂಸ್ ಚಾನೆಲ್ಗಳ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ರೈತರು ಹೋರಾಟ ಮಾಡಿದರೆ ಅವರನ್ನು ‘ಉಗ್ರರು’ ಎನ್ನುವುದು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅವರನ್ನು ‘ದೇಶದ್ರೋಹಿಗಳು’ ಎನ್ನುವುದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಫ್ಯಾಷನ್ ಆಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಇಂತಹ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ಧೋರಣೆಯಿಂದ ಬೇಸತ್ತಿರುವ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ದನಿಯಾಗಿ ವಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕ ಅಂದು ಕಿಡಿಕಾರಿದ್ದರು. ಆ ಚೀಮಾರಿಯು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಕ್ರೋಶವಲ್ಲ, ಅದು ಇಂದಿನ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಹಾದಿ ತಪ್ಪಿದ ನಡವಳಿಕೆಯಿಂದ ರೋಸಿಹೋಗಿರುವ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಭಾರತೀಯರ ಅಸಹನೆಯ ಪ್ರತಿಫಲನ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಸಂನ್ಯಾಸಿಗೂ ಬಡ್ತಿ ಕೊಟ್ಟ ಸಿದ್ದು ಸರ್ಕಾರ! ಕೈ ಪಾಳಯದ ಮಹಾ ಎಡವಟ್ಟಿಗೆ ಅಶೋಕ್ ಚಾಟಿ
ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಪತನ
ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಂದು ಕೇವಲ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಲಾಭದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿವೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಪತಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪತ್ರಿಕಾ ಧರ್ಮವನ್ನು ಹರಾಜಿಗಿಡಲಾಗಿದೆ. ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವ ಪತ್ರಕರ್ತರನ್ನು ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆಯುವುದು ಅಥವಾ ಅವರನ್ನು ಮೂಲೆಗುಂಪು ಮಾಡುವುದು ಇಂದಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನೀತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಸುದ್ದಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ‘ಸುತ್ತೋಲೆ’ಗಳೇ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತ ರವೀಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಮಾತು:- ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಸುವರ್ಣ ಯುಗ ಎಂಬುದು ಎಂದೂ ಇರಲಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಈಗಿರುವಂತಹ ‘ಭಸ್ಮ ಯುಗ’ ಅಥವಾ ಪತನದ ಕಾಲ ಹಿಂದೆಂದೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಪತ್ರಕರ್ತರು ತಾವು ಸಮಾಜದ ಕಣ್ಣುಗಳಾಗಬೇಕೆ ಹೊರತು ಸರ್ಕಾರದ ಚೇಲಾಗಳಾಗಬಾರದು.
ವಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕನಿಂದ ‘ಛೀ ಥೂ’ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡ ಈ ಘಟನೆ ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪತ್ರಕರ್ತನಿಗೂ ಒಂದು ಕನ್ನಡಿಯಿದ್ದಂತೆ. ಆ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿ ಧರ್ಮ ಎಷ್ಟು ಕಳಂಕಿತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಅವಮಾನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಮೇಲಾದರೂ, ಈ ‘ಬೆನ್ನುಮೂಳೆ ಇಲ್ಲದ’ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆಯೇ? ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರದ ಪಾದಸೇವೆಯಲ್ಲೇ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತವೆಯೇ?
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ‘ನಾ ಕೊಡೆ’, ಡಿಕೆಶಿ ‘ನಾ ಬಿಡೆ’!: ಡೆಲ್ಲಿಯಿಂದ ಗನ್ ಹಿಡಿದು ಬಂದ್ರಾ ಡಿಕೆ?
ಸತ್ಯವನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದು ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳನ್ನು ಸುಳ್ಳೆಂದು ಹೇಳುವ ಧೈರ್ಯ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ವ್ಯರ್ಥ. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವು ಕೇವಲ ಬದುಕಿನ ದಾರಿಯಲ್ಲ, ಅದು ಈ ದೇಶದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಮಹತ್ತರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಈ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಮರೆತರೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ‘ಮನರಂಜನಾ ಕೇಂದ್ರ’ಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದು ಖಚಿತ.
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವು ತಾನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ‘ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ’ಯಿಂದ ಹೊರಬರಬೇಕಾದರೆ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸತ್ಯವನ್ನು ತನ್ನ ಉಸಿರಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇತಿಹಾಸ ಇವರನ್ನು “ಅವಕಾಶವಾದಿ ಭಟ್ಟಂಗಿಗಳು” ಎಂದು ಕ್ಷಮಿಸದಂತೆ ದಾಖಲಿಸಲಿದೆ.
ಈ ಲೇಖನದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೇನು? ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಈ ಪರಿ ಪತನವಾಗಲು ಯಾರು ಕಾರಣ? ನಿಮ್ಮ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಕಾಮೆಂಟ್ ಮೂಲಕ ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
