Alcohol ಸೇವನೆ ಮಾಡಿದ ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ತಲೆನೋವು, ವಾಕರಿಕೆ ಅಥವಾ ತಲೆಸುತ್ತು ಬರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಇದನ್ನು ನಾವು ‘ಹ್ಯಾಂಗೋವರ್’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ, ಹ್ಯಾಂಗೋವರ್ನಷ್ಟೇ ಕಿರಿಕಿರಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಣವಿದೆ. ಅದನ್ನು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ‘ಬೂಜ್ ಬಟ್’ (Booze Butt) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
Alcohol ಸೇವನೆ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಅತಿಸಾರ ಅಥವಾ ಭೇದಿ (Diarrhea) ಸಮಸ್ಯೆ ಶುರುವಾದ್ರೆ, ಅದು ‘ಬೂಜ್ ಬಟ್’ ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಹಿಂದಿನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣಗಳು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳ ಕುರಿತಾದ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಏನಿದು ‘ಬೂಜ್ ಬಟ್‘?
Alcohol ಸೇವಿಸಿದ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ ಅಥವಾ ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅತಿಯಾದ ನೀರಾದ ಭೇದಿ ಉಂಟಾಗುವುದನ್ನು ‘ಬೂಜ್ ಬಟ್’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ನೇರವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಜೀರ್ಣಾಂಗವ್ಯೂಹದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದು ಸಂಭವಿಸಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳೇನು?
ಕರುಳಿನ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಳ (Motility): ಮದ್ಯವು ಕರುಳಿನ ಸ್ನಾಯುಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಕರುಳು ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸಲು ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ದ್ರವ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಜೀರ್ಣವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ದೇಹದಿಂದ ಹೊರದಬ್ಬಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ನೀರನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ವೈಫಲ್ಯ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಕರುಳು ಆಹಾರದಲ್ಲಿನ ನೀರನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಕರುಳು ನೀರನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ಅದನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವುದರಿಂದ ನೀರಾದ ಭೇದಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಳ್ಳೆಯ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳ ನಾಶ: ನಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ಮತ್ತು ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ‘ಗುಡ್ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ’ಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಈ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ‘ಗಟ್ ಡೈಸ್ಬಯೋಸಿಸ್’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಹೊಟ್ಟೆ ಉಬ್ಬರ ಮತ್ತು ನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
‘ಬೂಜ್ ಬಟ್‘ ಲಕ್ಷಣಗಳೇನು?
- ಮದ್ಯ ಸೇವಿಸಿದ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲೇ ಮಲವಿಸರ್ಜನೆಗೆ ತುರ್ತು ಅವಶ್ಯಕತೆ ಕಂಡುಬರುವುದು.
- ಹೊಟ್ಟೆಯ ಸೆಳೆತ ಮತ್ತು ನೋವು.
- ಹೊಟ್ಟೆ ಉಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಜಠರದಲ್ಲಿ ಉರಿತ.
- ಪದೇ ಪದೇ ನೀರಾದ ಭೇದಿಯಾಗುವುದು.
ಯಾವಾಗ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಕಾಣಬೇಕು?
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹ್ಯಾಂಗೋವರ್ ಕಡಿಮೆಯಾದಂತೆ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ:
- ಭೇದಿ ಎರಡು ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿದರೆ.
- ಮಲದಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಕಂಡುಬಂದರೆ.
- ವಿಪರೀತ ಜ್ವರ ಮತ್ತು ಚಳಿ ಇರುವುದು.
- ಮದ್ಯ ಸೇವಿಸದಿದ್ದರೂ ಪದೇ ಪದೇ ಅತಿಸಾರವಾಗುವುದು.
- ತೀವ್ರವಾಗಿ ತೂಕ ಇಳಿಕೆಯಾಗುವುದು.
ಪರಿಹಾರವೇನು?
ಮದ್ಯಪಾನ ತ್ಯಜಿಸುವುದು: ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರವೆಂದರೆ ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು.
ಹೈಡ್ರೇಶನ್: ಮದ್ಯವು ದೇಹವನ್ನು ನಿರ್ಜಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅತಿಸಾರವಾದಾಗ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು, ಎಳನೀರು ಅಥವಾ ಓಆರ್ಎಸ್ (ORS) ಸೇವಿಸುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.
ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರ: ಮದ್ಯ ಸೇವಿಸುವ ಮುನ್ನ ಅಥವಾ ನಂತರ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯು ಜೀರ್ಣಾಂಗದ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಮದ್ಯಪಾನವು ಕೇವಲ ಲಿವರ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀರ್ಣಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ‘ಬೂಜ್ ಬಟ್’ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆ. ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸದೆ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳಿತು.
