ಇಂದಿನ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಟಿಆರ್ಪಿ ಹಪಾಹಪಿಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ‘ದೃಶ್ಯ ವೈಭವ’ದ ಬೆನ್ನತ್ತಿ ಹೋಗುವ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಎಷ್ಟು ಕಂಗಾಲಾಗಿವೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಒಂದು ಘಟನೆಯೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಿರಿಯ ಮುತ್ಸದ್ದಿ, ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರು (Siddaramaiah) ವಿಧಾನಸೌಧದ ಕಾರಿಡಾರ್ನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೇ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ವಿಡಿಯೋವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ರಾಜ್ಯದ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಹಾಗೂ ಗಲ್ಲಿಗೊಂದರಂತೆ ತಲೆಯೆತ್ತಿರುವ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ಗಳು ಹೆಣೆದಿರುವ ಕಟ್ಟುಕಥೆಗಳು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಬೌದ್ಧಿಕ ದಿವಾಳಿತನವನ್ನು ನಡುಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಬೆತ್ತಲಾಗಿಸಿವೆ. ಸಿಎಂ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊಟ್ಟ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವರ ಅಧಿಕಾರ ಮುಗಿಯಿತು, ಅವರೀಗ ಒಂಟಿಯಾದರು ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಲು ಹೊರಟ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ನಡೆ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅವರ ದಯನೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಅಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕೈಗನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ.
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ತನಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ತಿರುಚಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವುದಲ್ಲ; ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವುದು. ಆದರೆ ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಇಂದಿನ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಕೇವಲ ‘ಕ್ಲಿಕ್ಬೈಟ್’ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಶರಣಾಗಿವೆ.
ಸನ್ನಿವೇಶದ ಸತ್ಯ ವರ್ಸಸ್ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಕಪೋಲಕಲ್ಪಿತ ಕಥೆಗಳು
ಅಸಲಿಗೆ ಅಂದು ವಿಧಾನಸೌಧದ ಮೊಗಸಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದೇನು? ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯ ನಾಮಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭದ್ರತಾ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿಧಾನಸೌಧದ ಒಳಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕೇವಲ ವಿಐಪಿ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶವಿದ್ದ ಆ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಭದ್ರತಾ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ (Security Protocol) ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರು (Siddaramaiah) ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಇದು ಅಲ್ಲಿನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತೇ ಹೊರತು, ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಿಂಬಲಕ್ಷಣವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ, ಕಾಗೆಯನ್ನು ಹದ್ದನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಗಳು ಇದನ್ನು ‘ಅಧಿಕಾರ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರದ ಏಕಾಂಗಿತನ’ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸತೊಡಗಿದವು. ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕಾರಣವನ್ನು ತನ್ನ ಬೆರಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಿಸಿದ, ಕರುನಾಡಿನ ನಾಡಿಮಿಡಿತ ಬಲ್ಲ ನಾಯಕನೊಬ್ಬನನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ನಿಮಿಷದ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ತೂಗಲು ಹೊರಟಿರುವುದು ಈ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ವೈಚಾರಿಕ ದಿವಾಳಿತನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಕ್ಷಿ.
View this post on Instagram
ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಿಂದ: ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಎಂಬ ಜನನಾಯಕನ ವರ್ಚಸ್ಸು
ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಕುರ್ಚಿಯ ಮೇಲಿದ್ದಾಗ ಸುತ್ತಲೂ ನೂರಾರು ಜನ ಇರುವುದು ಹೊಸದೇನಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕುರ್ಚಿ ಇಲ್ಲದಾಗಲೂ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯುವ ಶಕ್ತಿ ಇದೆಯಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ (Siddaramaiah) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಧಿಕಾರ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರ ಶಕ್ತಿ ಏನೆಂಬುದನ್ನು ಇತಿಹಾಸ ಈಗಾಗಲೇ ದಾಖಲಿಸಿದೆ.
- ಸಿದ್ದರಾಮೋತ್ಸವದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಕ್ಷಿ: 2022ರ ಆಗಸ್ಟ್ 3ರಂದು ದಾವಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ‘ಸಿದ್ದರಾಮೋತ್ಸವ’ (ಅಮೃತ ಮಹೋತ್ಸವ) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಂದು ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಕೇವಲ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೂ ದಾವಣಗೆರೆಯ ನೆಲಕ್ಕೆ ಹರಿದುಬಂದ ಜನಸಾಗರ ಎಷ್ಟು ಗೊತ್ತೇ? ಬರೋಬ್ಬರಿ 5 ರಿಂದ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಜನ! ಇದು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವರ್ಚಸ್ಸಿಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಜನಬೆಂಬಲ.
- ಹೋರಾಟದಿಂದ ಉದಯಿಸಿದ ನಾಯಕ: ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಸಿದ್ಧಾಂತವಿಲ್ಲದ, ಹಣದ ಬಲದಿಂದ ಅಥವಾ ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಕೃಪೆಯಿಂದ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಕೂತವರಲ್ಲ. ರೈತ ಚಳವಳಿ, ಪ್ರಗತಿಪರ ಹೋರಾಟ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಕಾವಲು ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಬೀದಿಗಿಳಿದು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿ ತಳಮಟ್ಟದಿಂದ ಬೆಳೆದು ಬಂದವರು.
- ಅಹಿಂದ ಧ್ವನಿ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 75 ರಷ್ಟಿರುವ ‘ಅಹಿಂದ’ (ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ, ಹಿಂದುಳಿದ, ದಲಿತ) ವರ್ಗಗಳ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತ ಮತ್ತು ಕನ್ಫರ್ಮ್ಡ್ ನಾಯಕ ಇಂದಿಗೂ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರೇ. ಇಂತಹ ಜನಾಂದೋಲನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯುಳ್ಳ ನಾಯಕನನ್ನು ‘ಒಬ್ಬಂಟಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಮೂರ್ಖತನದ ಪರಮಾವಧಿ.
ಅಧಿಕಾರದಾಚೆಗಿನ ಒಡನಾಟ: ಶಾಸಕರ ಕಣ್ಣೀರು ಮತ್ತು ಭಾವುಕತೆ
ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಗಿಂತ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಒಡನಾಟಗಳು ಬಹಳ ಕಾಲ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರು ಸಿಎಂ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸೌಧ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕಾರಣ ಕಂಡ ದೃಶ್ಯಗಳು ಅವರ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದ್ದವು.
“ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ನಮಗೆ ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರಲ್ಲ, ಅವರು ನಮಗೆ ತಂದೆಯ ಸಮಾನ.”
ಸಂತೋಷ್ ಲಾಡ್, ಶಾಸಕ
ರಾಜೀನಾಮೆಯ ಆ ಭಾವುಕ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶಾಸಕ ಸಂತೋಷ್ ಲಾಡ್ ಅವರು ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ಮುಂದೆಯೇ ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕಿದ್ದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲೇ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ್ದ ಲಾಡ್, ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ನಮ್ಮನ್ನು ತಂದೆಯಂತೆ ಮುನ್ನಡೆಸಿದವರು ಎಂದು ಕಣ್ಣಾಲಿಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇನ್ನು ಸದನದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತಿನಿಂದಲೇ ಎದುರಾಳಿಗಳ ಹೆಡೆಮುರಿ ಕಟ್ಟುವ ಚತುರ, ಶಾಸಕ ಪ್ರದೀಪ್ ಈಶ್ವರ್ ಅಂದು ದುಃಖವನ್ನು ತಡೆಯಲಾರದೆ, ಗಂಟಲು ಬಿಗಿಹಿಡಿದು ಮೌನಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗಿದ್ದರು.
ಕೇವಲ ಇವರಿಬ್ಬರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇಡೀ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಹಾಗೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಬಹುಪಾಲು ಶಾಸಕರು ಅಂದು ಮರುಗಿದ್ದರು. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಕರುನಾಡಿನ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಆ ತಳಮಳ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂದ ಗೌರವವೇ ಹೊರತು ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದ ಸಿಎಂ ಕುರ್ಚಿಗಲ್ಲ. ಇಷ್ಟೊಂದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಜನಬೆಂಬಲ ಹೊಂದಿರುವ ಅಹಿಂದದ ಏಕೈಕ ನಾಯಕನನ್ನು ಒಂಟಿ ಎನ್ನುವ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ವಿವೇಚನೆ ಎಲ್ಲಿದೆ?
ಮುಗಿಯದ ಚದುರಂಗದಾಟ: ಹಳೇ ಹುಲಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಚಾಣಾಕ್ಷತನ
ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಗಳು ಒಂದು ಸರಳ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ: ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರು ಕೇವಲ ಸಿಎಂ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆಯೇ ಹೊರತು, ರಾಜಕೀಯ ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲ.
ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಕರುನಾಡಿನ ರಾಜಕೀಯ ಚದುರಂಗದಾಟದಲ್ಲಿ ಪಳಗಿರುವ ಈ ಹಳೇ ಹುಲಿ, ಯಾವಾಗ ಯಾವ ಪಟ್ಟು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತವರಿಗೂ ಊಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹಣಬಲ, ಜಾತಿಬಲಕ್ಕಿಂತಲೂ ಜನಬಲದ ಮೂಲಕವೇ ರಾಜಕೀಯ ಗದ್ದುಗೆ ಏರಿದ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ, ಸದ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತಣ್ಣಗಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಅವರ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ನಡೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕಾರಣದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಅಧಃಪತನ
ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಕ್ಷಣದ ಸಣ್ಣ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಇಡೀ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕನ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿ ಕಥೆ ಕಟ್ಟುವುದು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಅತ್ಯಂತ ಕೀಳು ಮಟ್ಟದ ನಡೆ. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರ ಹಿಂದೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ಆಶೀರ್ವಾದವಿದೆ, ನೂರಾರು ಶಾಸಕರ ನಿಷ್ಠೆಯಿದೆ ಮತ್ತು ದಶಕಗಳ ಕಾಲದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಶೋಷಿತರ, ಹಿಂದುಳಿದವರ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಸದಾ ಧಗಧಗಿಸುವ ಹೋರಾಟದ ಕಿಚ್ಚು ಅವರ ರಕ್ತದಲ್ಲೇ ಇದೆ.
ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಕೇವಲ ಕಾರಿಡಾರ್ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಬ್ಬರೇ ನಡೆದಿದ್ದಕ್ಕೆ “ಅವರ ಹಿಂದೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ” ಎನ್ನುವುದು ತರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಅತ್ಯಂತ ಬಾಲಿಶವಾದ ಮಾತಾಗಿದೆ. ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಟಿಆರ್ಪಿ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಇಂತಹ ಬೌದ್ಧಿಕ ದಿವಾಳಿತನ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಸತ್ಯದ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕಲಿಯದಿದ್ದರೆ, ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ಸಮಾಜವೇ ಇಂತಹ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ‘ಒಂಟಿ’ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಕೇವಲ ಅಧಿಕಾರದ ನಾಯಕನಲ್ಲ, ಅವರು ಜನರ ಮನಸ್ಸು ಗೆದ್ದ ಜನನಾಯಕ!

