Fake News: ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ತಂಭ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮಾಧ್ಯಮ ರಂಗ ಇಂದು ಎಂತಹ ದೌರ್ಭಾಗ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದರೆ, ಸತ್ಯ ಯಾವುದು ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಸುಳ್ಳು ಯಾವುದು ಎಂದು ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರು ತಲೆ ಕೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಾಗಿದೆ. ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಜನರಿಗೆ ಸತ್ಯದ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇಂದು ಅವು ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳ ಒಳಗೇ ಯುದ್ಧದ ನಾಟಕವಾಡಿ ಜನರ ದಿಕ್ಕು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮಾಜಿ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಜನರಲ್ ಎಂ.ಎಂ. ನರವಾಣೆ (M.M. Naravane) ಅವರು ‘ದಿ ಪ್ರಿಂಟ್’ ವಾಹಿನಿಗೆ ನೀಡಿದ ಸುದೀರ್ಘ ಸಂದರ್ಶನವು ಇಂದು ದೇಶದ ಪ್ರತಿ ವಾಹಿನಿಯ ನ್ಯೂಸ್ ರೂಮ್ಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗಬೇಕಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅವರು ಎತ್ತಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕೇವಲ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ದೇಶದ ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿವೆ.
ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ, ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಮುಜುಗುರ!
ಒಬ್ಬ ಸೈನಿಕ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೈನಸ್ ಡಿಗ್ರಿ ಚಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸುಡುವ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿಗೆ ಎದೆಯೊಡ್ಡಿ ನಿಂತಿದ್ದರೆ, ಇಲ್ಲಿನ ಎಸಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಚೀರಾಡುವ (Fake News) ನಿರೂಪಕರು ತಾವು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬಂದವರಂತೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ. ಜನರಲ್ ನರವಾಣೆ ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಂತೆ, “ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂಧೂರ್” ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿಗಳು ನಡೆದುಕೊಂಡ ರೀತಿ ಅಸಹ್ಯಕರವಾಗಿತ್ತು. “ನಮ್ಮ ಸೇನೆ ಕರಾಚಿಯ ಒಳಗೆ ನುಗ್ಗಿದೆ”, “ಶತ್ರುಗಳ ನೆಲೆ ಧ್ವಂಸವಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಯಾವ ವಿವೇಚನೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ಹಸಿ ಸುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಅಬ್ಬರಿಸಿದವು.
ಒಬ್ಬ ಮಾಜಿ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ “ಅದು ನಮಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮುಜುಗುರದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿತ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಿ. ಸೇನೆಯ ಶಿಸ್ತನ್ನು ತಿಳಿಯದ ಈ “ಗೋದೀ ಮೀಡಿಯಾ”, ಸೈನ್ಯದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ತೂರಿ ಶತ್ರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ನಾವೇನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅತೀ ಉತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವೋ ಅಥವಾ ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ‘ಇನ್ಫಾರ್ಮರ್’ ಕೆಲಸವೋ?
ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ಹನನ: ಸುಳ್ಳೇ ಇವರ ಬಂಡವಾಳ
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಮೂಲಮಂತ್ರವೇ ‘ಸತ್ಯ’. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ವಾಹಿನಿಗಳಿಗೆ ‘ಸತ್ಯ’ಕ್ಕಿಂತ ‘ಅತಿರಂಜಿತ ಸುಳ್ಳು’ಗಳೇ (Fake News) ಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಎಐ (AI) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ನಕಲಿ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಜವಾದ ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯಗಳೆಂದು ಬಿಂಬಿಸುವುದು ಜನರಿಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಮಹಾ ವಂಚನೆ. ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೈನಿಕರು ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುವ ಈ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಬೌದ್ಧಿಕ ದಿವಾಳಿತನ ನಗುವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಘೋರವಾಗಿದೆ.
ನರವಾಣೆ ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸುವಂತೆ, ಈ ರೀತಿ ಪದೇ ಪದೇ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮುಂದೆ ಎಂದಾದರೂ ಸೇನೆ ನಿಜವಾದ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದಾಗಲೂ ಜನರಲ್ಲಿ ಅಪನಂಬಿಕೆ ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಇಂದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಹರಡುತ್ತಿರುವ ಊಹಾಪೋಹಗಳು ಕೇವಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಭೀತಿ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ದೇಶದ ಭದ್ರತಾ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯನ್ನೇ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ನಿಜವಾದ ಸುದ್ದಿ ಬಂದಾಗಲೂ “ಇದು ಗಿಮಿಕ್ ಇರಬಹುದು” ಎಂದು ಜನ ಸಂಶಯಪಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಈ ಸುಳ್ಳಿನ ಸಂತೆ ಹರಡುವ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ದೇಶದ್ರೋಹವಲ್ಲ, ಅದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಹಕ್ಕು!
ಇಂದಿನ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ಭದ್ರತಾ ವೈಫಲ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವವರನ್ನು ‘ದೇಶದ್ರೋಹಿ’ ಎಂದು ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟುವುದು. ಪುಲ್ವಾಮಾದಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆದಾಗ ಗುಪ್ತಚರ ಇಲಾಖೆಯ ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಒಬ್ಬ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಪ್ರಜೆಯ ಹಕ್ಕು. ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ ಬಜೆಟ್ ಎಷ್ಟು? ಅಗ್ನಿಪಥ್ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಸೈನ್ಯದ ಶಕ್ತಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ? ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯಬೇಕು.
ಜನರಲ್ ನರವಾಣೆ ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ, ಸಂಸದೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಷಯವೂ ಚರ್ಚೆಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿರಬೇಕು. ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರ ವಿರೋಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ, ನಮ್ಮ ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿಗಳು ತಾವೇ ಸ್ವಯಂ ಘೋಷಿತ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಕುಳಿತು ಯಾರಿಗೆ ಯಾವ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಹಚ್ಚಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವ ಬಾಯಿಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವುದು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವಲ್ಲ, ಅದು ಗುಲಾಮಗಿರಿ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Dharwad Politics: ಕುಲಕರ್ಣಿ ಕಂಡ್ರೆ ಜೋಶಿಗ್ಯಾಕೆ ಜಿದ್ದು? ಅಸಲಿ ಕಾರಣ ಇಲ್ಲಿದೆ ನೋಡಿ…
ಅತಿನಾಚಿಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಮತ್ತು ಆತಂಕದ ವ್ಯಾಪಾರ
ಇಂದಿನ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಒಂದು ವ್ಯಾಪಾರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಟಿವಿ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧದ ಸೈರನ್ ಬಾರಿಸುವುದು, ಬೆಂಕಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ನಿರೂಪಕರು ರೊಚ್ಚಿಗೆದ್ದು ಕಿರುಚುವುದು — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಅನಗತ್ಯ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಭಯವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತವೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಕಾಪಾಡಬೇಕಾದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳೇ ಉದ್ರೇಕಕಾರಿ ಮಾತುಗಳ ಮೂಲಕ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಟಿಆರ್ಪಿಗಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸರ್ಕಸ್. ಅಗ್ನಿಪಥ್ ಯೋಜನೆ ಅಥವಾ ದೇಶದ ಭದ್ರತಾ ನೀತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸುವ ಬದಲು, ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಜನರನ್ನು ಕೆರಳಿಸುವುದು ಇವರ ದಿನನಿತ್ಯದ ಕಾಯಕವಾಗಿದೆ.
ವೈಫಲ್ಯ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ: ತಪ್ಪು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಧೈರ್ಯವಿಲ್ಲ
ಸೇನೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ತಪ್ಪುಗಳಾದಾಗ ಅದನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಕೆಲಸ ನಡೆಯಬೇಕು. ಆದರೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಅದನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿವೆ. ಸೈನ್ಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಥವಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಲೋಪಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವಾಗ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ತಮಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಸರ್ವಜ್ಞರಂತೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತವೆ. ಯಾವುದನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಯಾವುದನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿಡಬೇಕು ಎಂಬ ಕನಿಷ್ಠ ಜ್ಞಾನವೂ ಇಲ್ಲದ ನಿರೂಪಕರು ಇಂದು ‘ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಎಕ್ಸ್ಪರ್ಟ್’ಗಳಾಗಿ ಪೋಸು ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ದೊಡ್ಡ ದುರಂತ.
ಪತ್ರಿಕಾ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆ
ಇಂದಿನ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಸಮತೋಲನದ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಅತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದದ ಮುಖವಾಡ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳನ್ನು ಬಿತ್ತುವುದನ್ನೇ ಇವರು ‘ದೇಶಸೇವೆ’ ಎಂದು ನಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸುದ್ದಿ ಎಂದರೆ ಮಾಹಿತಿಯಾಗಿರಬೇಕೇ ಹೊರತು ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುವ ನಾಟಕವಲ್ಲ. ಜನರಲ್ ಎಂ.ಎಂ. ನರವಾಣೆ ಅವರ ಈ ಸ್ಫೋಟಕ ಸಂದರ್ಶನವು ಈ ದೇಶದ ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ ದಿವಾಳಿಯಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ನೈತಿಕವಾಗಿ ಪತನಗೊಂಡಿರುವ ಮಾಧ್ಯಮ ಲೋಕಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಸಕಾಲಿಕ ಕಪಾಳಮೋಕ್ಷ.
ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಸಮಾಜದ ಕಣ್ಣುಗಳಾಗಬೇಕು, ಸಮಾಜವನ್ನು ಕುರುಡು ಮಾಡುವ ಸಾಧನಗಳಾಗಬಾರದು. ಟಿಆರ್ಪಿ ಅಮಲಿನಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಹರಾಜಿಗಿಡುತ್ತಿರುವ ಇಂದಿನ ‘ಗೋದೀ ಮಾಧ್ಯಮ’ಗಳಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರೇ ತಕ್ಕ ಪಾಠ ಕಲಿಸಬೇಕಿದೆ. ಸತ್ಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ, ಸಮತೋಲಿತ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ವರದಿಗಾರಿಕೆ ಮಾತ್ರ ದೇಶದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಬಲ್ಲದು. ಸುಳ್ಳಿನ ಸಂತೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ ಸಾಯಬಾರದು ಎನ್ನುವುದೇ ‘ಅಸಲಿ ಸುದ್ದಿ’ಯ ಆಶಯ.
