ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದ ಜಿದ್ದಾಜಿದ್ದಿ
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ರಾಜಕೀಯ ಅಖಾಡದಲ್ಲಿ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ (Mamata Banerjee) ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ನಾಯಕಿಯದ್ದಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಅದಮ್ಯ ಹಠ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟದ ಸಂಕೇತ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಬಳಿಕ “ನಾನು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಲ್ಲ” ಎಂದು ದೀದಿ ತೊಡೆತಟ್ಟಿ ನಿಂತಿರುವುದು ಕೇವಲ ಅಧಿಕಾರದ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಾಮೋಹ ಎಂದು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಂಡರೂ, ಇದರ ಆಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಂಭೀರವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಸಂದೇಶ ಅಡಗಿದೆ. ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 164(2)ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಚಿವರು ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ನಡುವೆಯೂ, ಮಮತಾ ಅವರ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಇಡೀ ದೇಶದ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಬಂಗಾಳದ ವಿಚಾರವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ದೇಶದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
ಹಠದ ಹಿಂದಿನ ಅಸಲಿ ಸಂದೇಶ: ರಾಜಕೀಯ ಸಂದೇಶವೋ ಅಥವಾ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯೋ?
ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ (Mamata Banerjee) ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕೇವಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಠವಲ್ಲ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಸುಮಾರು 100 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮ ನಡೆದಿದೆ, ಮತ ಎಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನಿಪುಲೇಷನ್ ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಗನ್ ಪಾಯಿಂಟ್ನಲ್ಲಿ ವೋಟ್ ಹಾಕಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಅವರು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಿರುವುದು ಇಡೀ ದೇಶದ ‘ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ’ಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ನೇರ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು “ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಮೆಸೇಜಿಂಗ್”. ಚುನಾವಣೆಗಳು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗಿ ನಡೆದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಲು ಅವರು ಈ ಹಾದಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಬಹುಮತ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಲೇಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ನಿಯಮ. ಆದರೆ, ಆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಮತಾ ಅವರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಲೋಪದೋಷಗಳನ್ನು ಜನರ ಮುಂದೆ ತೆರೆದಿಡಲು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: TVK Vijay ದ್ರಾವಿಡ ಕೋಟೆಯ ‘ದಳಪತಿ’: ತಮಿಳು ಅಸ್ಮಿತೆಯ ವಿಜಯವೋ? ಅಥವಾ ಕಮಲ ಪಾಳಯಕ್ಕೆ ಹಾಸಿದ ರತ್ನಗಂಬಳಿಯೋ?
ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಪಾತ್ರ
ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಗೆ ಹಾದಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಹಳೆಯ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕಾರ ಬಿಡಬೇಕು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಮಮತಾ ಅವರು ಹಠ ಮುಂದುವರಿಸಿದರೆ, ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವಿರುತ್ತದೆ. ಅವರು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಡಿಸ್ಮಿಸ್ ಮಾಡಿ, ಬಹುಮತವಿರುವ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಲು ಆಹ್ವಾನ ನೀಡಬಹುದು. ಆದರೆ, ದೀದಿಯ ಉದ್ದೇಶ ಇಲ್ಲಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡದೆ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ “ನನ್ನನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲಾಯಿತು” ಎನ್ನುವ ಅನುಕಂಪ ಗಿಟ್ಟಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಆ ಮೂಲಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಡುವುದು.
ಜನತಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ಅಸಹಾಯಕತೆ
ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸುವ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಇಂದು ‘ಡೆಡ್ ಎಂಡ್’ಗೆ ಬಂದು ತಲುಪಿವೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ಕೆಲವು ಲೋಪಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೂ, ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಗಳು ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಮತಾ ಅವರ ಮುಂದೆ ಉಳಿದಿರುವ ಏಕೈಕ ದಾರಿ ಎಂದರೆ ‘ಜನತಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯ’. ಜನರ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ, “ನಮ್ಮ ವೋಟನ್ನು ಕದಿಯಲಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಕನ್ವಿನ್ಸ್ ಮಾಡುವುದು ಅವರ ಮುಂದಿನ ಗುರಿ.
ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ “ವೋಟ್ ಚೋರಿ” ಆರೋಪ ಮತ್ತು ಮಮತಾ ಅವರ ಈ ಹಠ – ಇವೆಲ್ಲವೂ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಿರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತದಾರ ತನ್ನ ವೋಟ್ ಕಳ್ಳತನವಾದರೆ ಏನು ಮಾಡಬಲ್ಲ? ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಹೋದರೆ ವರ್ಷಗಳೇ ಕಳೆಯುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರೇ ಬೀದಿಗಿಳಿದು ಹೋರಾಡುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Bagalkot: 74 ವರ್ಷಗಳ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಬ್ರೇಕ್! ಮೇಟಿ ಪುತ್ರನ ಅಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಚರಂತಿಮಠರ ರಾಜಕೀಯ ಭವಿಷ್ಯವೇ ಅಂತ್ಯ?
ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಕಗ್ಗೊಲೆಯೋ?
ಇಂದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಆಟವಾಗಿದೆಯೇ? ಮಮತಾ ಅವರ ಈ ನಡೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸುವವರು ಒಂದು ಕಡೆಯಾದರೆ, ಅವರ ಹಠದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯವಿದೆ ಎನ್ನುವವರು ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಇದ್ದಾರೆ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹವಾಗಿರುವಾಗ, ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಒಂದು ಪಕ್ಷದ ಪರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿರುವಾಗ, ದೀದಿಯ ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ, ಅಧಿಕಾರ ಬಿಟ್ಟು ಕೊಡದಿರುವುದು ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಅಪಚಾರ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನೂ ತಳ್ಳಿಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ. ನೀವು ಗೆದ್ದಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸರಿ ಇರುತ್ತದೆ, ಸೋತಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕೆಟ್ಟದಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾರಕ. ಆದರೂ, ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರಂತಹ ಪ್ರಬಲ ನಾಯಕಿ ಈ ಮಟ್ಟದ ಹಠಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರೆ ಅದರ ಹಿಂದೆ ಬಲವಾದ ಕಾರಣಗಳಿರಲೇಬೇಕು.
ಮುಂದೇನು?
ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರ ಈ ನಡೆ ಕೇವಲ ಬಂಗಾಳಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ಇದು ಮುಂಬರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೂಡಲಿರುವ ಸಮರದ ಮುನ್ನುಡಿ. ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡದಿರುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಎದುರು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಅವರನ್ನು ಜನರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ “ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ”ಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆಯೋ ಅಥವಾ “ಅಧಿಕಾರದಾಹಿ”ಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆಯೋ ಎಂಬುದು ಜನತಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೇ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ದೀದಿಯ ಈ ನಡೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ಚರ್ಚಾಸ್ಪದ ವಿದ್ಯಮಾನ. ಇದು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಹಠವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಆಕ್ರೋಶದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
