ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಮಕಾಲೀನ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ‘ಅಹಿಂದ’ (Ahinda) ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರಿತ ಬಲಾಢ್ಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಸಾಮಾಜಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿರೋಧ. ಇಂದು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಎಂಬ ಬೃಹತ್ ಶಕ್ತಿಯ ಹಿಂದೆ ನಿಂತಿರುವ ಈ ‘ಅಹಿಂದ’ದ ಬೇರುಗಳಿರುವುದು ಅವಿಭಜಿತ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆದ ತಳಸಮುದಾಯಗಳ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ.
ದಲಿತ ಸಂಘರ್ಷ ಸಮಿತಿಯ ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಜಾಗೃತಿ
1980 ರಿಂದ 1998ರ ಕಾಲಘಟ್ಟವು ಅವಿಭಜಿತ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಸಂಘರ್ಷ ಸಮಿತಿಯ (DSS) ಸುವರ್ಣ ಯುಗವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದು ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ DSS ಎಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ, ಬಿ. ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ಅಂತಹ ನಾಯಕರು ಜೆಡಿಎಸ್ನಿಂದ ಟಿಕೆಟ್ ಪಡೆದಾಗ DSS ಜೊತೆ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡೇ ಚುನಾವಣೆ ಎದುರಿಸಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇತ್ತು. ಇದು ಕೇವಲ ಮತಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿರದೆ, ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ದಲಿತ ಸಮುದಾಯ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ಕಾಲವದು.
ಒಕ್ಕಲಿಗ ಅಸ್ಮಿತೆ ಮತ್ತು ಆಕ್ರೋಶದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಇದೇ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಅತೃಪ್ತಿ ಮಡುಗಟ್ಟಿತ್ತು. ಕೆಂಗಲ್ ಹನುಮಂತರಾಯರ ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣವಾದಾಗಿನಿಂದ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಯಾರೂ ಸಿಎಂ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ (ಕಡಿದಾಳ ಮಂಜಪ್ಪ ಅವರು ಸಿಎಂ ಆದರೂ ಅವರನ್ನು ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಬಲ ನಾಯಕ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿರಲಿಲ್ಲ). ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರ ಬಹುತೇಕ ಲಿಂಗಾಯತರು, ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದ ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಹಾಗೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ನಾಯಕರಾದ ಗುಂಡೂರಾವ್ ಮತ್ತು ಹೆಗಡೆ ಅವರ ಕೈಯಲ್ಲಿತ್ತು.
ಈ ನಡುವೆ ವೆಂಕಟಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನಪ್ಪರೆಡ್ಡಿ ಆಯೋಗಗಳ ವರದಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ, ತಮ್ಮ ಮೀಸಲಾತಿ ಮತ್ತು ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಮತ್ತು ಲಿಂಗಾಯತ ನಾಯಕರು ಸಿಡಿದೆದ್ದರು. ನಟ ಅಂಬರೀಶ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಸಿನೆಮಾ ಕಲಾವಿದರು ಈ ರಾಜಕೀಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಧುಮುಕಿದ್ದು ಒಕ್ಕಲಿಗ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಗತ್ತು ನೀಡಿತು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Congress: ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯಗೆ ಡಿ.ಕೆ.ಶಿ ಎಕ್ಸಿಟ್ ಪ್ಲಾನ್! ಇದು ಗೌರವದ ಬೀಳ್ಕೊಡುಗೆಯೋ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಮುಗಿಸುವ ತಂತ್ರವೋ?
ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ ಮಠದ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರ: ಸರ್ವಧರ್ಮದಿಂದ ಸಮುದಾಯದ ಕೇಂದ್ರದತ್ತ
ನಾಗಮಂಡಲ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಾಸನ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ ಮಠ ಮೂಲತಃ ನಾಥ ಪರಂಪರೆಯ ಮಠ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಮಠವಾಗಿರದೆ, ದಲಿತರು ಸೇರಿದಂತೆ ಸರ್ವ ಸಮುದಾಯಗಳ ಭಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಇಂದಿಗೂ ಮಂಡ್ಯ ಭಾಗದ ಅನೇಕ ದಲಿತರ ಮನೆದೇವರು ಮಠದ ಮೂಲ ದೇವರಾದ ಕಾಲಭೈರವನೇ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಲಿಗ ರಾಜಕಾರಣ ತೀವ್ರಗೊಂಡಾಗ, ಬಾಲಗಂಗಾಧರನಾಥ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಮಠವು ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬಿಂಬಿತವಾಯಿತು. ಬೆಂಗಳೂರು, ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧೆಡೆ ಶಾಖಾಮಠಗಳು ಉದಯವಾದವು. ದೇವೇಗೌಡರು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲೂ ಮಠಕ್ಕೆ ಜಾಗ ಕೇಳುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇದು ಬೆಳೆಯಿತು.
“ಒಕ್ಕಲಿಗರು vs ಉಳಿದವರು”: ಕೋಲಾರ-ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದ ಧ್ರುವೀಕರಣ
ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಆಕ್ರೋಶದ ಫಲವಾಗಿ ವಿಧಾನಸೌಧ ಮುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆಯವರಿಗೆ ಚಪ್ಪಲಿಯಿಂದ ಹೊಡೆದಂತಹ ತೀವ್ರತರದ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆದವು. ನಂತರ ದೇವೇಗೌಡರು ಸಿಎಂ ಆದ ಮೇಲೆ ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಆದರೆ ಕೋಲಾರ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದು ‘ಒಕ್ಕಲಿಗರು vs ಇತರರು’ ಎಂಬ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು. ಈ ‘ಇತರರಲ್ಲಿ’ ದಲಿತರು (SC-ST), ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳು, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು, ಜೈನರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದ ಬಲಿಜ ಸಮುದಾಯವೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು.
ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚುಂಚನಗಿರಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು, “ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಜನ ಶಾಸಕರಿದ್ದಾರೆ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ “12 ಜನ” ಎಂಬ ಉತ್ತರ ಬಂತು. “ಅದರಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಲಿಗರು ಎಷ್ಟು?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ “10 ಜನ, ಉಳಿದ ಎರಡು ಮೀಸಲು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು” ಎಂದು ಸಭಿಕರು ಹೇಳಿದಾಗ, “ಅಲ್ಲ ಎರಡೂ ಒಕ್ಕಲಿಗರೇ ಇರಬೇಕಲ್ಲವೇ?” ಎಂಬ ಆಶಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರಂತೆ. ಈ ಮಾತುಗಳು ಆ ಕಾಲದ ಜಾತಿ ರಾಜಕಾರಣದ ತೀವ್ರತೆಗೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ.
‘ಅಹಿಂದ’ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಜಾಲಪ್ಪ ಅವರ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಕಥೆ
ಇಂತಹ ಉದ್ವಿಗ್ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಲಾರದಲ್ಲಿ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಲಂಕೇಶ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ವರದಿಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಸಿ.ಎಸ್. ದ್ವಾರಕಾನಾಥ್ ಅವರು ಒಂದು ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ರೂಪ ನೀಡಿದರು. ಶೇ. 40 ರಷ್ಟಿರುವ ದಲಿತರು ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಬಲಾಢ್ಯರಿಗೆ ಸೆಡ್ಡು ಹೊಡೆಯುವ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಹೆಸರೇ ‘ಅಹಿಂದ’.
ಈ ಸಂಘಟನೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಆನೆಬಲ ನೀಡಿದವರು ಆರ್.ಎಲ್. ಜಾಲಪ್ಪ. ಜಾಲಪ್ಪ ಮತ್ತು ದೇವೇಗೌಡರ ಸಂಬಂಧ ಹಳಸಲು ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾರಣವಿತ್ತು. 1996ರಲ್ಲಿ ದೇವೇಗೌಡರು ಪ್ರಧಾನಿಯಾದಾಗ ಜಾಲಪ್ಪ ಅವರಿಗೆ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ದರ್ಜೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿತ್ತು. ಆದರೆ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕಾರದ ವೇಳೆ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕರೆದಾಗ ಜಾಲಪ್ಪ ಕೆರಳಿದ್ದರು. ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಲೇ, ಮೊದಲೇ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ರಾಜೀನಾಮೆ ಚೀಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ದೇವೇಗೌಡರ ಕೈಗಿಟ್ಟು ಬಂದ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ ಅವರು. ಮುಂದೆ ಜವಳಿ ಖಾತೆ ಸಿಕ್ಕರೂ, ಈ ಬಿರುಕು ಅಹಿಂದ ಸಂಘಟನೆಗೆ ಹಾದಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.
ಸಮಾವೇಶಗಳ ಅಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಎಂಬ ನಾಯಕ
1998 ರಲ್ಲಿ ಕೋಲಾರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಅಹಿಂದ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೆ ಜಾಲಪ್ಪ ಅವರೇ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಕರನ್ನಾಗಿ ಕರೆತಂದರು. ಮುಂದೆ 2006 ರಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಮತ್ತು ದೇವೇಗೌಡರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಹಳಸಿದ್ದಾಗ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ನೆಹರು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬೃಹತ್ ಅಹಿಂದ ಸಮಾವೇಶವು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತ ಜನನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು.
ಇಂದಿನ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ: ಇತಿಹಾಸ ಮರುಕಳಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ?
ಇಂದು ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರನ್ನು ಸಿಎಂ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಸಲು ಬಲಾಢ್ಯ ಸಮುದಾಯದ ನಾಯಕರು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಕಸರತ್ತುಗಳ ನಡುವೆ, ಮತ್ತೆ ಅಹಿಂದ ಮಂತ್ರ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಸತೀಶ್ ಜಾರಕಿಹೊಳಿ ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಹಿಂದ ಮುಖಂಡರ ಒಗ್ಗೂಡುವಿಕೆ, ಹಳೆಯ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೋರಾಟದ ನೆನಪನ್ನು ಮರುಕಳಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಬಲಾಢ್ಯರ ರಾಜಕಾರಣ ಎದುರಿಸಲು ಅನಿವಾರ್ಯವಾದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಈ ‘ಅಹಿಂದ’ ಅಸ್ತ್ರ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಈ ಚಕ್ರವು ಇಂದು ಮತ್ತೆ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಈಗಿನ ಕುತೂಹಲ.
