ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಡೇಟಾ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಸೌಲಭ್ಯವಲ್ಲ, ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಕ್ಸಿಜನ್’. ಆದರೆ, ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಗಳು ಗ್ರಾಹಕರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಮಣ್ಣೆರಚಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ‘ಡೇಟಾ ಸುಲಿಗೆ’ಯ (Telecom Data Scam) ಬಗ್ಗೆ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಸದ ರಾಘವ್ ಚಡ್ಡಾ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ ವಾದ ಈಗ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಸಂಸದನ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲ, ಭಾರತದ 120 ಕೋಟಿ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆದಾರರ ಎದೆಯುರಿ.
“ಬಳಸದಿದ್ದರೆ ಮಾಯ”: ಇದು ವ್ಯಾಪಾರವೋ ಅಥವಾ ಹಗಲು ದರೋಡೆಯೋ?
Telecom Data Scam: ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಾಘವ್ ಚಡ್ಡಾ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ ವಾದದ ತಿರುಳು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ಮತ್ತು ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿದೆ. ನಾವು ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹಣ ನೀಡಿ ಖರೀದಿಸಿದಾಗ, ಆ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ನಮಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರವಿರುತ್ತದೆ. ಅವರು ನೀಡಿದ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಉದಾಹರಣೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿದೆ: “ನಾವು ಕಾರಿಗೆ 20 ಲೀಟರ್ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಹಾಕಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 15 ಲೀಟರ್ ಬಳಸಿದರೆ, ಉಳಿದ 5 ಲೀಟರ್ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಅನ್ನು ಬಂಕ್ನವರು ವಾಪಸ್ ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಗಳು ನಾವು ಹಣ ಪಾವತಿಸಿರುವ ಡೇಟಾವನ್ನು ಆ ದಿನ ಬಳಸದಿದ್ದರೆ ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಹಗಲು ದರೋಡೆಯಲ್ಲವೇ?” ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನಾವು ಪ್ರತಿದಿನ 1.5GB ಅಥವಾ 2GB ಡೇಟಾ ಇರುವ ಪ್ಲಾನ್ಗಳಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿ ಪಾವತಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ ಅಥವಾ ಇನ್ಯಾವುದೋ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಆ ದಿನದ ಡೇಟಾ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ರಾತ್ರಿ 12 ಗಂಟೆಗೆ ಆ ಡೇಟಾ ‘ಲ್ಯಾಪ್ಸ್’ ಆಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ನೀವು ಹಣ ನೀಡಿ ಖರೀದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಪನಿಗಳು ನಿಮ್ಮ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಹಿಂಪಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: PM-KISAN SCAM: ರೈತರೇ ಎಚ್ಚರ! ಈ ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿದ್ರೆ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಖಾಲಿ!
28 ದಿನಗಳ ‘ಮಾಯಾಜಾಲ’: ವರ್ಷಕ್ಕೆ 13 ತಿಂಗಳ ರೀಚಾರ್ಜ್!
ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಗಳ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತಂತ್ರವಿರುವುದು ‘ವ್ಯಾಲಿಡಿಟಿ’ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ ತಿಂಗಳಿಗೆ 30 ಅಥವಾ 31 ದಿನಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಗಳು ಮಾತ್ರ 28 ದಿನಗಳ ಪ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು ‘ಮಾಸಿಕ ಪ್ಯಾಕ್’ ಎಂದು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಈ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ದಿನಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕಂಡರೂ, ಇದರ ಹಿಂದೆ ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಲೂಟಿಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವಿದೆ.
ಪ್ರತಿ ತಿಂಳು 2-3 ದಿನಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ತಿಂಗಳ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ, ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 12 ಬಾರಿ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ 13 ಬಾರಿ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಂತಹ ಬೃಹತ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ದೇಶದಲ್ಲಿ, ಕೋಟ್ಯಂತರ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಈ ರೀತಿ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಹರಿಯುವ ಲಾಭ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳು!
ಡೇಟಾ ರೋಲ್ಓವರ್ (Data Rollover): ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅಸಾಧ್ಯವೇನಲ್ಲ
ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, ಅಂದು ಬಳಸದೆ ಉಳಿದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಮುಂದಿನ ದಿನಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು (Data Rollover) ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಕೆಲವು ಬ್ರಾಡ್ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೋಸ್ಟ್-ಪೇಯ್ಡ್ ಪ್ಲಾನ್ಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ. ಆದರೆ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಬಳಸುವ ಪ್ರಿ-ಪೇಯ್ಡ್ ಪ್ಲಾನ್ಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಿತಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಕಂಪನಿಗಳ ಅತಿಯಾದ ಲಾಭದ ಆಸೆ. ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಡೇಟಾವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದಷ್ಟೂ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಡೇಟಾ ಉಳಿತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಸರ್ವರ್ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಲಾಭ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: PMKVY SCAM: ಸ್ಕಿಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಹೆಸರಲ್ಲಿ 14,450 ಕೋಟಿ ರೂ. ಲೂಟಿ? ಪಿಎಂಕೆವಿವೈ ಹಗರಣದ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಇಲ್ಲಿದೆ
ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಹಕ್ಕುಗಳು
ವಿಶ್ವದ ಹಲವು ಮುಂದುವರಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕಠಿಣ ಕಾನೂನುಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಕಡೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಬಳಸದ ಡೇಟಾಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ರೀಚಾರ್ಜ್ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ರಿಯಾಯಿತಿ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಡೇಟಾವನ್ನು ‘ಬ್ಯಾಂಕ್’ ಮಾಡುವ ಸೌಲಭ್ಯ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಟೆಲಿಕಾಂ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (TRAI) ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮೌನವಹಿಸಿರುವುದು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ವರದಾನವಾಗಿದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಸಂಸತ್ತಿನ ಆಗ್ರಹ
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ’ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಕೇವಲ ಐಷಾರಾಮಿ ವಸ್ತುವಲ್ಲ, ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡಬೇಕಿದೆ. ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಚರ್ಚೆಯ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ:
- ಡೇಟಾ ಕ್ಯಾರಿ ಫಾರ್ವರ್ಡ್: ಅಂದು ಬಳಸದೆ ಉಳಿದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಮುಂದಿನ ದಿನದ ಅಥವಾ ತಿಂಗಳ ಕೋಟಾಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಬೇಕು.
- True Monthly Plans: 28 ದಿನಗಳ ನಾಟಕ ನಿಲ್ಲಬೇಕು, ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ 30 ದಿನಗಳ ವ್ಯಾಲಿಡಿಟಿ ಇರಬೇಕು.
- ಡೇಟಾ ವರ್ಗಾವಣೆ: ಬಳಸದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಮನೆಯ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಅಥವಾ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು.
“ಬಳಸಿ ಇಲ್ಲವೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಿ” (Use it or Lose it) ಎಂಬ ಕಂಪನಿಗಳ ಈ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ನೀತಿ ಬದಲಾಗಬೇಕಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕರು ಹಣ ನೀಡಿದ ಪ್ರತಿ ಎಂಬಿ (MB) ಡೇಟಾದ ಮೇಲೂ ಅವರಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರ ಇರಬೇಕು. ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಗಳ ಈ ‘ಡೇಟಾ ಮಾಫಿಯಾ’ ನಿಲ್ಲಬೇಕಾದರೆ ಕೇವಲ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾದರೆ ಸಾಲದು; ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು TRAI ಗ್ರಾಹಕರ ಪರವಾಗಿ ಕಠಿಣ ಕಾನೂನು ರೂಪಿಸಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಹಣಕ್ಕೆ ನಮಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತವಾದ ಸೇವೆ ಸಿಗುವವರೆಗೂ ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ಹೋರಾಟ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಿದೆ.
