Mallikarjun Kharge: ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಶತ್ರುಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ಶಾಶ್ವತ ಮಿತ್ರರೂ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾತಿದೆ. ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ನಾಯಕರು ಹಾದಿ ಬದಲಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಆದರೆ, ಈ ಬದಲಾಗುವ ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಚಮತ್ಕಾರಿಕವಾಗಿ, ಹಾಸ್ಯದ ರೂಪಕದ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸುವುದು ಒಂದು ಕಲೆ. ಅಂತಹದ್ದೇ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು. 54 ವರ್ಷಗಳ ಹಳೆಯ ಸ್ನೇಹಿತರಾದ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ ಮತ್ತು ಎಚ್.ಡಿ. ದೇವೇಗೌಡರ (H.D. Deve Gowda) ನಡುವಿನ ಈ “ಲವ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾರೇಜ್” ಪ್ರಸಂಗ ಈಗ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಖತ್ ಸೌಂಡ್ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರ ವಿದಾಯದ ಭಾವುಕ ಕ್ಷಣ
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ 37 ಸದಸ್ಯರು ನಿವೃತ್ತರಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವಪೂರ್ವಕ ಬೀಳ್ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 91 ವರ್ಷದ ಹಿರಿಯ ಮುತ್ಸದ್ದಿ, ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಎಚ್.ಡಿ. ದೇವೇಗೌಡರೂ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಇಬ್ಬರು ಧೀಮಂತ ನಾಯಕರಾದ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ (Mallikarjun Kharge) ಮತ್ತು ದೇವೇಗೌಡರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರು. ಸಂಸತ್ತಿನ ಗದ್ದಲ, ವಾಗ್ವಾದಗಳ ನಡುವೆ ರಾಜಕೀಯ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರು ಪರಸ್ಪರ ಕಾಲೆಳೆಯುವ ಮೂಲಕ ಸದನವನ್ನು ನಗೆಗಡಲಲ್ಲಿ ತೇಲಿಸಿದ ಅಪರೂಪದ ಕ್ಷಣವಿದು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: RSS ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ರೇಕ್? ಅಮೆರಿಕದ ಸ್ಫೋಟಕ ವರದಿಯಿಂದ ಸಂಘದ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ನಡುಕ!
ಖರ್ಗೆ ಅವರ ಚತುರೋಕ್ತಿ: “ಪ್ರೀತಿ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ, ಮದುವೆ ಮೋದಿಯವರ ಜೊತೆ!”
ವಿದಾಯದ ಭಾಷಣ ಮಾಡಲು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ ಅವರು ಎದ್ದಾಗ ಇಡೀ ಸದನ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಇತ್ತು. ದೇವೇಗೌಡರೊಂದಿಗಿನ ತಮ್ಮ 54 ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡ ಖರ್ಗೆ, ಜೆಡಿಎಸ್ ಪಕ್ಷವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಎನ್ಡಿಎ (NDA) ಮೈತ್ರಿಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯಭರಿತವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದರು.
ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಖರ್ಗೆ ಅವರು ಬಳಸಿದ ರೂಪಕ (Metaphor) ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ನಗುತ್ತಲೇ ಹೇಳಿದರು: *”ನಾನು ದೇವೇಗೌಡರನ್ನು ಅರ್ಧ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದಿಂದ ಬಲ್ಲೆ. ಅವರು ನಮ್ಮ ಜೊತೆಗೇ ಇದ್ದರು, ನಮ್ಮವರೇ ಆಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಏನಾಯಿತೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ… ಅವರು ‘ಪ್ರೀತಿ’ (ಮೊಹಬ್ಬತ್) ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದರು, ಆದರೆ ‘ಮದುವೆ’ (ಶಾದಿ) ಮಾತ್ರ ಮೋದಿ ಸಾಹೇಬರ ಜೊತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು!”
(ಮೂಲ ಹಿಂದಿ ವಾಕ್ಯ: “ವೋ ಮೊಹಬ್ಬತ್ ಹಮಾರೆ ಸಾಥ್ ಕಿಯೇ, ಶಾದಿ ಮೋದಿ ಸಾಹಬ್ ಕೆ ಸಾಥ್”).
#WATCH | Delhi | On Former Prime Minister and Rajya Sabha MP, HD Deve Gowda, Congress National President and LoP, Rajya Sabha, Mallikarjun Kharge says, “…I know Deve Gowda ji for more than 54 years and I worked with him a lot. Later, I don’t know what happened…’ Wo mohabbat… pic.twitter.com/FTyNLCQIzB
— ANI (@ANI) March 18, 2026
ನಗು ತಡೆಯಲಾರದೆ ಕುಸಿದ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ:
ಖರ್ಗೆ ಅವರ ಈ ಪಂಚ್ಲೈನ್ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯಸಭೆ ನಗೆಹೊನಲಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿತು. ಆಸನದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಕೂಡ ಖರ್ಗೆ ಅವರ ಈ ಚಮತ್ಕಾರಿಕ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಮನಸಾರೆ ನಕ್ಕರು. ಎಷ್ಟೆಂದರೆ, ಮೋದಿ ಅವರು ನಗು ತಡೆಯಲಾರದೆ ಕುಳಿತು ಈ ಕ್ಷಣವನ್ನು ಆನಂದಿಸಿದರು. ದೇವೇಗೌಡರು ಸಹ ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಮಿತ್ರನ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿ ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕರು. ರಾಜಕೀಯ ಮೇಲಾಟಗಳ ನಡುವೆ ಇಂತಹ ಒಂದು ತಿಳಿಹಾಸ್ಯದ ಕ್ಷಣ ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.
ಹಳೆಯ ನೆನಪುಗಳ ಮೆಲುಕು ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿ ಪರ್ವ:
ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇವೇಗೌಡರ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸಲಾಯಿತು. 1996ರಲ್ಲಿ ದೇವೇಗೌಡರು ‘ಯುನೈಟೆಡ್ ಫ್ರಂಟ್’ ಸರ್ಕಾರದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದಾಗ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿತ್ತು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಜೆಡಿಎಸ್ ಹಲವು ಬಾರಿ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡೇ ಖರ್ಗೆ ಅವರು “ಮೊಹಬ್ಬತ್” ನಮ್ಮ ಜೊತೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಕಾಲೆಳೆದರು. ಜೆಡಿಎಸ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಈಗಿನ ಬಿಜೆಪಿ ಜೊತೆಗಿನ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಖರ್ಗೆ ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ನಾಜೂಕಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದು ವಿಶೇಷವಾಗಿತ್ತು.
ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಇಲ್ಲ – ಮೋದಿ ಶ್ಲಾಘನೆ:
ಇದೇ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರು ಕೂಡ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದರು. “ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಿರಾಮ ಎಂಬುದಿಲ್ಲ, ಭವಿಷ್ಯ ನಿಮಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ನಿವೃತ್ತ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹಾರೈಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಹೊಸದಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಬಂದ ಸಂಸದರು ದೇವೇಗೌಡರು, ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ ಮತ್ತು ಶರದ್ ಪವಾರ್ ಅವರಂತಹ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರಿಂದ ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಬೇಕು ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಡಂಬನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಮದಾಸ್ ಅಠಾವಳೆ ಅಂತಹವರ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನೂ ಮೋದಿ ಈ ವೇಳೆ ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗೆ ಬದ್ಧತೆ:
ಖರ್ಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದ ವೇಳೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. “ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಎಂದೂ ದಣಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತರಾಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದರು. ತಾವು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಸದನದಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ದೇಶಸೇವೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ ಎಂದಿಗೂ ಕೊನೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದರು.
ಸೌಹಾರ್ದಯುತ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ:
ಈ ಘಟನೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಜೋಕ್ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಸೌಹಾರ್ದತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿತ್ತು. ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಎಷ್ಟೇ ವಿರೋಧಗಳಿದ್ದರೂ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಗೌರವಕ್ಕೆ ಚ್ಯುತಿ ಬರಬಾರದು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಪ್ರಸಂಗ ನೀಡಿತು. ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರು ಸಭ್ಯತೆಯ ಚೌಕಟ್ಟು ಮೀರದೆ ಪರಸ್ಪರ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಮಾದರಿಯಾಯಿತು.
ಇಂದು ರಾಜಕೀಯ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಪರಸ್ಪರ ನಿಂದನೆ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷ ಎಂಬಂತಾಗಿರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಸಂಸತ್ತಿನ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇಂತಹ ಹಾಸ್ಯಮಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಂಕೇತವಾಗಿವೆ. ಖರ್ಗೆ ಅವರ “ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಮದುವೆ”ಯ ಈ ಚತುರೋಕ್ತಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸಂಸತ್ತಿನ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ಘಟನೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿದೆ. ದೇವೇಗೌಡರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಈ ಹೊಸ ಮೈತ್ರಿ ಪರ್ವವನ್ನು ಖರ್ಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ರಂಜಿಸಿದ್ದು ಆ ದಿನದ ವಿಶೇಷವಾಗಿತ್ತು.
