DIPLOMATIC FAILURE: ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಶತ್ರುಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ಶಾಶ್ವತ ಮಿತ್ರರೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಶಾಶ್ವತ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಕಳೆದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ‘ವಿಶ್ವಗುರು’ ಎಂಬ ಡಂಗುರ ಇಂದು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಹಾಸ್ಯಕ್ಕೀಡಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇರಾನ್-ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ನಡುವಿನ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕಾರ್ಮೋಡ ಕವಿದಿರುವ ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧ ತಡೆಯುವ ಮಹತ್ವದ ‘ಸೇತುವೆ’ಯಾಗಿ ಭಾರತ ನಿಲ್ಲಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ, ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಬಂದು ಕುಳಿತಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಗೆ ಎದುರಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸೋಲು ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಒಲಿದ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಜಯ.
ಇರಾನ್ ಉರಿಯುವಾಗ ಇಸ್ರೇಲ್ನಲ್ಲಿ ಮೋದಿಯವರ ‘ಹಗ್ ಡಿಪ್ಲೊಮಸಿ’
ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯ ಇಂದಿನ ದುಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಮೋದಿಯವರ ‘ಟೈಮಿಂಗ್’. ಫೆಬ್ರವರಿ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವ ಕೇವಲ 48 ಗಂಟೆಗಳ ಮೊದಲು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ನೆತನ್ಯಾಹು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ‘ಅಪ್ಪುಗೆಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ’ (Hug Diplomacy) ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಅನ್ನು ‘ಪಿತೃಭೂಮಿ’ ಎಂದು ಕರೆದ ರೀತಿ ಇಡೀ ಮುಸ್ಲಿಂ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಭಾರತವು ಅಮೆರಿಕ-ಇಸ್ರೇಲ್ ಬಣದ ‘ಪಾರ್ಟ್ನರ್’ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ರವಾನಿಸಿತು.
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಪವನ್ ಖೇರಾ ಅವರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ: “ಜಗತ್ತು ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಭೀತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಇರಾನ್ನ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹ ನಮಗೆ ಬೇಕಿದ್ದಾಗ, ಪ್ರಧಾನಿಯವರು ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಬಣದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಯಾಕೆ?” ಈ ಒಂದು ನಡೆ ಭಾರತವನ್ನು ತಟಸ್ಥ ಸಂಧಾನಕಾರನ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಸಿ ‘ಕೇವಲ ವೀಕ್ಷಕ’ನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Geopolitics: ಟ್ರಂಪ್ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ತೈಲ ರಿಯಾಯತಿ ಖತಂ! ರಷ್ಯಾ ಸ್ನೇಹಕ್ಕೆ ಕುತ್ತು ತಂದ ಅಮೆರಿಕ ಆಲಂಗಿನ
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ‘ಮಾಸ್ಟರ್ ಸ್ಟ್ರೋಕ್’ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ
ಯಾವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರ ಬೀಗುತ್ತಿತ್ತೋ, ಅದೇ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಇಂದು ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುವ ಏಕೈಕ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಜನರಲ್ ಅಸಿಮ್ ಮುನೀರ್ ನಡುವಿನ ಸರಣಿ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕಾರಣದ ಸಮೀಕರಣವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿವೆ.
ಇಸ್ರೇಲ್ ಪರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಾಲಿದ ಭಾರತವನ್ನು ಇರಾನ್ ನಂಬಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ಇರಾನ್ ಜೊತೆ ಗಡಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಬಾಂಧವ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಇಂದು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ‘ಅನಿವಾರ್ಯ ಮಿತ್ರ’ನಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಭಾರತ ನಿಲ್ಲಬೇಕಾಗಿದ್ದ ‘ಸಂಧಾನಕಾರ’ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಲೀಲಾಜಾಲವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಮೋದಿಯವರ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವೈಫಲ್ಯವಲ್ಲದೆ ಮತ್ತೇನು?
ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಹೇಳುವ ಕಟು ಸತ್ಯಗಳು
- ತೈಲ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು: ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ಅಮೆರಿಕ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಗಗನಕ್ಕೇರಿದೆ. ಭಾರತದ ಪೆಟ್ರೋಲ್-ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಲು ಮೋದಿಯವರ ಅತಿಯಾದ ಅಮೆರಿಕ ಶರಣಾಗತಿ ನೀತಿಯೇ ಕಾರಣ.
- ಚಾಬಹಾರ್ ಬಂದರು: ಭಾರತವು ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದ ಇರಾನ್ನ ಚಾಬಹಾರ್ ಬಂದರು ಯೋಜನೆ ಇಂದು ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ. ಇರಾನ್ ಇಂದು ಭಾರತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಚೀನಾವನ್ನು ನಂಬುತ್ತಿದೆ.
- ಜಾಗತಿಕ ಶ್ರೇಯಾಂಕ: ಅಮೆರಿಕದ ‘ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಪೀಸ್’ನಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಜನರಲ್ ಮುನೀರ್ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿರುವುದು ಭಾರತದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಗೆ ಬಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಪೆಟ್ಟು.
ವಿಶ್ವಗುರು ವರ್ಸಸ್ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ: ಪವನ್ ಖೇರಾ ಅವರ ವಾಗ್ದಾಳಿ
ಪವನ್ ಖೇರಾ ಅವರು ಇತ್ತೀಚಿನ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರದ ನೀತಿಯನ್ನು “ಹೇಡಿತನ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಪತನ” ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇರಾನ್ನ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನಾಯಕ ಅಯತೊಲ್ಲಾ ಖಮೇನಿ ಅವರ ಹತ್ಯೆ ಅಥವಾ ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಅಮಾನುಷ ದಾಳಿಯನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಮೋದಿಯವರಿಗೆ ಧೈರ್ಯವಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ನ “ಖಾಸಗಿ ಸ್ನೇಹ”ಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಬಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
“ನಾವು ಯಾರನ್ನೂ ಓಲೈಸಬೇಕಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸತ್ಯದ ಪರ ನಿಲ್ಲಬೇಕಿತ್ತು” ಎಂಬುದು ಖೇರಾ ಅವರ ವಾದ. ಭಾರತವು ಈ ಹಿಂದೆ ರಷ್ಯಾ-ಉಕ್ರೇನ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೋರಿದ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ತಟಸ್ಥತೆಯನ್ನೂ ಸಹ ಈ ಇರಾನ್-ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇಂದು ಜಗತ್ತು ಭಾರತವನ್ನು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ನೋಡುವ ಬದಲು ಅಮೆರಿಕದ ‘ಉಪಗ್ರಹ ರಾಷ್ಟ್ರ’ (Client State) ವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದೆ.
हम यह नहीं कहते कि आप ईरान की तरफ़ झुक जाओ। हम कहते हैं कि आप सीधे खड़े रहो – नियम आधारित व्यवस्था (rules based order) के साथ। यही भारत की ताक़त रही है, यही भारत की पहचान रही है।
लेकिन आप तो झुक गए, बिछ ही गए इज़राइल और अमेरिका के चरणों में। https://t.co/vZcdUuFdb1— Pawan Khera 🇮🇳 (@Pawankhera) March 23, 2026
ಇದು ಮೋದಿಯವರ ಸೋಲು ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಗೆಲುವು ಹೇಗೆ?
- ವ್ಯೂಹಾತ್ಮಕ ಏಕಾಂಗಿತನ: ಮೋದಿಯವರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಒಂಟಿ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾ ಭಾರತವನ್ನೇ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಮಿತ್ರರಿಂದ (ಇರಾನ್, ರಷ್ಯಾ) ದೂರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
- ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮರುಜನ್ಮ: ದಿವಾಳಿಯಾಗಿದ್ದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಈ ಯುದ್ಧ ಒಂದು ವರದಾನವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಬೇಕು ಎಂದರೆ ಈಗ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಹಂಗು ಬೇಕೇ ಬೇಕು. ಇದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ.
- ನಾಯಕತ್ವದ ಕೊರತೆ: ಭಾರತವು ಜಿ-20 ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದಾಗ ‘ಒಂದು ಭೂಮಿ, ಒಂದು ಕುಟುಂಬ’ ಎಂದು ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ತನ್ನದೇ ನೆರೆಯಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ನಿಲುವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ‘ನಾಯಕತ್ವದ ಶೂನ್ಯತೆ’ಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Diplomacy: ಅಮೆರಿಕದ ‘ರಿಮೋಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್’ಗೆ ಸಿಲುಕಿದೆಯೇ ಭಾರತ? ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಅಸಲಿ ಮುಖವಾಡ ಕಳಚಿದೆಯೇ?
ಬಿದ್ದ ಪೆಟ್ಟು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಆತಂಕ
ಭಾರತವು ಈ ಹಿಂದೆ ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದ ‘ಅಲಿಪ್ತ ನೀತಿ’ಯೇ ಇಂದು ನಮಗೆ ಶ್ರೀರಕ್ಷೆಯಾಗಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ‘ಫೋಟೋ ಶೂಟ್’ ಮತ್ತು ‘ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ನೇಹ’ಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿತು. ಇಂದು ಇರಾನ್ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪೆಟ್ಟು ನೀಡಲಿದೆ.
ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಭಾರತಕ್ಕಿಂತ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದೆ. ಇದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನಿಗೂ ಅವಮಾನದ ಸಂಗತಿ. ಮೋದಿಯವರ ಅಂಧ ಇಸ್ರೇಲ್ ಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಶರಣಾಗತಿ ನೀತಿಯಿಂದಾಗಿ ಭಾರತವು ತನ್ನ ‘ವಿಶ್ವಗುರು’ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಬಟ್ಟಲಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಕೊಟ್ಟಂತಾಗಿದೆ.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇಂದಿನ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯ ದೊಡ್ಡ ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡಿವೆ. ಭಾರತವು ‘ವಿಶ್ವಗುರು’ ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಕೂತಿರುವಾಗ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ತನ್ನ ಚಾಣಾಕ್ಷತನದಿಂದ ಜಗತ್ತಿನ ಸಂಧಾನಕಾರನಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಇದು ಮೋದಿಯವರ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸೋಲು ಮತ್ತು ಇಮ್ರಾನ್ ಖಾನ್ ಅಥವಾ ಅಸಿಮ್ ಮುನೀರ್ ಅವರಂತಹ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ನಾಯಕರ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಗೆಲುವು. ಭಾರತವು ಕೂಡಲೇ ತನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅಧಿಪತ್ಯ ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕದ ಬದನೆಯಕಾಯಿಯಾಗಲಿದೆ.
