Rahul Gandhi: ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತು ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಇಟ್ಟಿಗೆ-ಸಿಮೆಂಟ್ನ ಕಟ್ಟಡವಲ್ಲ; ಅದು 140 ಕೋಟಿ ಜನರ ಆಶೋತ್ತರಗಳ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪವಿತ್ರ ಸದನದ ಒಳಗಿನ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೂಲ ಆಶಯಕ್ಕೇ ಕೊಡಲಿ ಪೆಟ್ಟು ನೀಡುವಂತಿವೆಯೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಂದು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಹೌದು ಇಂದು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಆಡಿರುವ ಮಾತುಗಳು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ರಾಜಕಾರಣಿಯ ಅಳಲಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅತಂತ್ರವಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂಸದೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕನ್ನಡಿಯಂತಿದೆ.
ಸದನ ಎಂಬುದು ಜನರ ಆಸ್ತಿ, ಪಕ್ಷದ್ದಲ್ಲ!
ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರು (Rahul Gandhi) ಇಂದು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣದ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪಾಯಿಂಟ್ ಒಂದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ: “ಈ ಸದನವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪಕ್ಷವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಇದು ಇಡೀ ದೇಶದ ಜನರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ”. ಈ ಒಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾರ ಅಡಗಿದೆ. ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಬಹುಮತ ಇರಬಹುದು, ಆದರೆ ಸದನ ಎಂಬುದು ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದವರಿಗೂ ಅಷ್ಟೇ ಸಮಾನವಾದ ಹಕ್ಕುಗಳಿವೆ. ಆದರೆ, ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣುವಂತೆ, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರು ಮಾತನಾಡಲು ಎದ್ದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಅವರ ಮೈಕ್ ಆಫ್ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದ ಸಂಸದರು ಕೂಗಾಟದ ಮೂಲಕ ಅವರ ದನಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವುದು ಈಗ ‘ಹೊಸ ನಾರ್ಮಲ್’ ಆಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ.
ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನಿಗೆ ಇಲ್ಲದ ‘ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ’?
ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರು ಅತ್ಯಂತ ನೋವಿನಿಂದ ಹೇಳುವ ಮಾತೊಂದಿದೆ: “ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನಿಗೆ (LoP) ಮಾತನಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲ”. ಇದು ಸಣ್ಣ ವಿಷಯವೇನಲ್ಲ. ಸಂಸದೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನಿಗೆ ‘ನೆರಳು ಪ್ರಧಾನಿ’ಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವಿರುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವುದು ಅವರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಆದರೆ, ಸದನದ ಒಳಗೆ ಅವರಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದು ಎಂದರೆ, ಅವರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮತದಾರರ ದನಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದಂತೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Mahua Moitra: “ಕರ್ಮದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ”: ಓಂ ಬಿರ್ಲಾಗೆ ಮಹುವಾ ಮೋಯಿತ್ರಿ ಮಾರ್ಮಿಕ ಮಾತು
ಹಿನ್ನಲೆ:
ಕಳೆದ ಕೆಲವು ಅಧಿವೇಶನಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಅದಾನಿ ಹಗರಣ, ಮಣಿಪುರ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಅಥವಾ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಂತಹ ಗಂಭೀರ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಸದನವನ್ನು ಮುಂದೂಡುವುದು ಅಥವಾ ಅಮಾನತು ಮಾಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಚರ್ಚೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವನ್ನೇ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ‘ರಾಜಿ’ ಮತ್ತು ರಾಹುಲ್ ಎತ್ತಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರು ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಫೋಟಕ ಅಂಶವೆಂದರೆ, “ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಕೆಲವು ರಾಜಿಗಳು (Compromises) ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧ”. ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮ ಸಮೂಹಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ದಾಖಲೆಗಳ ಸಮೇತ ಮಾತನಾಡಲು ಹೋದಾಗ ಅವರ ಭಾಷಣದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕಡತದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು (Expunged).
ಒಬ್ಬ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸದನದ ಒಳಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ನೇರವಾದ ಉತ್ತರ ನೀಡುವ ಬದಲು, ಕೇಳಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹರಣ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ವಿಷಯಾಂತರ ಮಾಡುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಶೋಭೆ ತರುವಂತದ್ದಲ್ಲ. “ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ಉತ್ತರಿಸಲು ಬಿಡುತ್ತಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಅವರ ಮಾತು, ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರ (Speaker) ಪಾತ್ರದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಯಾವುದೇ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಂಪೈರ್ ಹೇಗೆ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ ಇರಬೇಕೋ, ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರು ಹಾಗೆಯೇ ಇರಬೇಕು. ಆದರೆ, ಈ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರು ಸ್ಪೀಕರ್ ಅವರ ನಡೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದವರು ಗದ್ದಲ ಮಾಡಿದಾಗ ಸುಮ್ಮನಿರುವ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರು, ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದವರು ಸತ್ಯ ಹೇಳಲು ಹೊರಟಾಗ ‘ನಿಯಮಗಳ’ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತಡೆಯುವುದು ಎಷ್ಟು ಸರಿ? ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಕಾವಲುಗಾರರಾಗಿ ಇರಬೇಕಾದವರು ಒಂದು ಪಕ್ಷದ ಪರವಾಗಿ ವಾಲಿದಂತೆ ಕಂಡರೆ,ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Diplomacy: ಅಮೆರಿಕದ ‘ರಿಮೋಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್’ಗೆ ಸಿಲುಕಿದೆಯೇ ಭಾರತ? ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಅಸಲಿ ಮುಖವಾಡ ಕಳಚಿದೆಯೇ?
ಇದು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯವಲ್ಲ, ಇದು ದೇಶದ ಭವಿಷ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆ!
ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂಘರ್ಷ ಕೇವಲ ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಡುವಿನ ಜಗಳವಲ್ಲ. ಇದು ಈ ದೇಶದ ಪ್ರಜೆಗಳಾದ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಪ್ರಶ್ನೆ.
- ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯದಿದ್ದರೆ ಕಾಯ್ದೆಗಳು ಹೇಗೆ ತಯಾರಾಗುತ್ತವೆ?
- ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಎಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ?
- ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ದನಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದರೆ ಅದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರವಾಗುತ್ತದೆಯೇ?
ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರು ಎತ್ತಿರುವ ದನಿ ಕೇವಲ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದನಿಯಲ್ಲ. ಅದು ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ತತ್ತರಿಸಿದ ಬಡವನ ದನಿ, ನಿರುದ್ಯೋಗದಿಂದ ಕಂಗಾಲಾದ ಯುವಕನ ದನಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನ ದನಿ. ಸಂಸತ್ತು ಎಂಬುದು ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುವ ವೇದಿಕೆಯಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಕೇವಲ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಕೂಗುವ ಅಥವಾ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ನಿಂದಿಸುವ ಅಖಾಡವಾಗಬಾರದು.
ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಡಿಪಾಯವೇ ‘ಸಮಾಲೋಚನೆ’. ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಒಬ್ಬ ನಾಯಕನ ಲಕ್ಷಣ. ಆದರೆ, ಇಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ದನಿಯನ್ನು ‘ರಾಷ್ಟ್ರದ್ರೋಹ’ ಎಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸುವ ಅಥವಾ ಸದನದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡದಂತೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಈ ಮಾತುಗಳು ನಮಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆಯಾಗಬೇಕು. ಸಂಸತ್ತು ಜೀವಂತವಾಗಿರಬೇಕಾದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಸಂವಾದ ಇರಬೇಕು, ಸಂಘರ್ಷವಲ್ಲ. ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವ ಮೈಕ್ಗಳನ್ನು ಆಫ್ ಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಮಾತುಗಳ ಸಾರಾಂಶ ಒಂದೇ – “ನಮ್ಮನ್ನು ಎಷ್ಟೇ ತಡೆದರೂ, ನಾವು ಜನರ ಪರವಾಗಿ ದನಿ ಎತ್ತುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.” ಈ ಛಲವೇ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕಾದ ಶಕ್ತಿ.
